مقایسة نتایج درمان طبی با درمان جراحی در گروهی از بیماران مبتلا به برونشکتازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جراحی قفسة سینه، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، مرکز تحقیقات سل و بیماری های ریوی، بیمارستان مسیح دانشوری

2 استادیار گروه جراحی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، بیمارستان توحید

3 دانشجوی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

4 عمومی پزشک ، مرکز تحقیقات سل و بیماری های ریوی، بیمارستان مسیح دانشوری

چکیده
زمینه و هدف: پیشرفت در درمان‌های آنتی‌بیوتیکی، واکسیناسیون و بهداشت عمومی باعث شده است که امروزه نسبت به گذشته موارد بسیار کمتری اعمال جراحی برای درمان برونشکتازی صورت گیرد، از طرفی به‌ نظر می‌رسد که با پیشرفت‌هایی که در روش‌های جراحی ریه صورت گرفته است، امروزه بتوان از جراحی در درمان برونشکتازی نتایج بهتری به ‌دست آورد. این موضوع هم از طرف پزشکان معالج و هم از طرف بیماران مورد توجه کافی قرار نگرفته‌است. لذا ما روش درمان و نتایج خود را در درمان جراحی برونشکتازی ارائه و مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهیم. مواد و روش‌ها: کلیه بیمارانی که برای درمان برونشکتازی در طی مدت 5/7 سال (فروردین 1378 تا شهریور 1385) به ما معرفی شده (بخش جراحی توراکس بیمارستان دکتر مسیح‌دانشوری در تهران) و بستری شدند مورد بررسی قرار گرفتند. تشخیص برونشکتازی براساس علائم بالینی و تأیید سی‌تی‌اسکن بود. انتخاب درمان جراحی یا غیر جراحی براساس وجود اندیکاسیون‌های معمول در درمان جراحی برونشکتازی، شرایط عمومی بیمار و انتخاب خود بیمار صورت گرفت. پاسخ به درمان جراحی و غیر جراحی در این بیماران از طریق مراجعه به پرونده بیمار، معاینات بالینی در درمانگاه و نیز پرسش تلفنی ارزیابی شده و در سه گروه خلاصه شد: اـ خوب: بیمارانی بودند که در آنها بعد از درمان، خلط و سایر علائم اصلی بطور کامل برطرف شده، 2ـ رضایت بخش: بیمارانی که علائم فوق به مقدار قابل توجهی کمتر شده و بیمار از درمان راضی بود، 3ـ بد: بیمارانی که علائم تغییر واضحی نکرده و بیمار از نتیجه درمان راضی نبود. روش جراحی عبارت بود از توراکوتومی پوسترولاترال تحت ونتیلاسیون یک ریه با استفاده از لوله دابل لومن و انجام رزکسیون‌های آناتومیک لوبار یا سگمنتال. روش درمان طبی عبارت بود از: فیزیوتراپی، آموزش دفع خلط، تجویز آنتی‌بیوتیک، واکسیناسیون بر علیه آنفولانزا و پنوموکوک. مطالعه از نوع توصیفی و تحلیلی بوده، اطلاعات وارد برنامه Access شده و بررسی آماری نیز از طریق همان برنامه و نرم افزار SPSS انجام شد. برای مقایسة کیفی نتایج درمان از آزمون‌های Fisher’s Exact Test و Chi-Square استفاده شد. میانگین زمان پیگیری 9/35 ماه بود (محدوده 96-1 ماه). یافته‌ها: تعداد 83 بیمار بررسی شدند (48 زن، 35 مرد،‌ میانگین سنی 8/37 سال با محدودة سنی 71-8 سال). چهل بیمار تحت درمان جراحی و 43 بیمار تحت درمان طبی قرار گرفتند. در بیماران جراحی شده نتایج عبارت بود از: خوب 16 نفر (2/55%)، رضایت بخش 10 نفر (5/34%)، بد 2 نفر (90/6 %). نتایج درمان طبی عبارت بود از: خوب 4 نفر (8/13%)، رضایت بخش 11 نفر (9/37%)،‌ بد 13 نفر (8/44%). در هر گروه یک مورد مرگ در طی مدت درمان اتفاق افتاد. در گروه درمان طبی در 14 بیمار و در گروه جراحی شده در 11 بیمار امکان پیگیری کامل نبود. نتایج خوب در درمان جراحی با تفاوت معنی‌داری (P=0.002) بهتر و نتایج بد نیز با تفاوت معنی‌داری (P=0.002) کمتر بود. نتیجه‌گیـری: در صورت وجود شرایط لازم برای انجام، جراحی در درمان برونشکتازی، این شیوة درمانی نسبت به ادامه درمان طبی نتایج بهتری دارد.

کلیدواژه‌ها