زمینه و هدف: پرفـوراسیون دستگاه گوارش از علل مهـم جراحی‌های اورژانس در بخش‌های جـراحی می‌باشـد. از طرفی، به علت بیمـاری‌های زمینه‌ای و تأخیـر در تشخیص، مرگ و میـر در این دسته از بیماری‌ها قـابل توجه است. بنابـراین بررسی این بیماری به ویژه در یک مـرکز ارجـاعی سطـح سوم، در درمان بهتـر و کاهش عوارض و مـرگ و میـر راهگشا خواهـد بود. مواد و روش‌ها: در طی یک دوره پنج ‌ساله از سال 1381 الی 1385 مـدارک بالینی بیمـاران مبتلا به پرفوراسیون دستگاه گوارش از مری تا رکتوم (به غیر از آپاندیسیت پرفوره) مورد بررسی قـرار گرفت و اطلاعات دموگـرافیک، بیماری‌های زمینه‌ای، محل و علت پرفوراسیون و پیامد بیماران استخراج و تحلیل شد. یافته‌ها: در مجموع 80 بیمار، 60 نفر (75%) مرد و 20 نفر (25%) زن بودند. متوسط سن بیماران 19+51 سال بود. شایعترین علل پرفوراسیون به ترتیب عبارت بودند از زخم‌های پپتیک (36%)، تروما (17%)، بدخیمی (15%) و یاتروژنیک در زمینه آندوسکوپی‌های تشخیصی و درمانی (5/12%). در گروه زخم‌های پپتیک، متوسط سن بیماران 6/52 سال بود. تعداد 24 نفر (8/82%) از بیماران مرد و 5 نفر (2/17%) زن بودند. از نظر فصل و ماه بستـری در بین این گـروه از بیماران تفاوت آماری وجود نداشت. محل پرفوراسیون در 19 مورد (5/65%) معـده و در 10 مـورد (5/34%) دئودنوم بود. تعداد 7 مـورد از این بیمـاران (24%) فـوت کردند. مـرگ و میـر در این بیماران با سابقة بیمـاری گـوارش، سیگار، الکل، مصرف اپیـوم، مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، مصرف کورتیکواستروئید یا مشکلات زمینه‌ای قلبـی به تنهایی ارتبـاط آماری معنی‌دار نشان نداد. همچنین ارتباطی بین مرگ و میـر بیماران و تعداد لکوسیت‌های خون، اندازه پرفـوراسیون، طول زمان بین علامت‌دار شدن تا جراحی یافت نشد. ولی مـرگ و میر به طور معنی‌داری با وجـود بیماری زمینه‌ای ارتباط داشت (P=0.041) و بیمـاران با بیمـاری زمینه‌ای سن بالاتـری داشتند (P<0.005). نتیجه‌گیـری: شایعترین علت پرفوراسیون در دستگاه گوارش (با حذف کردن پرفوراسیون آپاندیس)، زخم پپتیک پرفوره است. این بیماری شیوع بیشتری در مردان دارد و مهمترین فاکتوری که با مرگ و میر ارتباط دارد، وجود بیماری زمینه‌ای است که در بیماران مسن بیشتر است. این مطلب، اهمیت در نظر داشتن این تشخیص در افراد مسن و اقدام درمانی زودرس در آنها را روشن می‌نماید. نتایج این بررسی نشان داد که در مراکزی که اقدامات تشخیصی و درمانی آندوسکوپیک به طور شایع انجام می‌شود، یکی از علل شایع پرفوراسیون دستگاه گوارش، اقدامات مذکور خواهند بود.