زمینه و هدف: یکی از عمل‌های شایع در جراحی پلاستیک، ماموپلاستی کاهنده (Reduction Mammaplasty) است. معمولاً خانم‌هایی که برای این عمل جراحی مراجعه می‌کنند، شکایت‌های متفاوتی دارند و تکنیک‌های مختلفی برای این عمل جراحی معرفی شده است‌. هدف از جراحی، کوچک کردن پستان‌ها به اندازه دلخواه با زیبایی مناسب‌، نتایج ماندگار‌، کاهش اسکار جراحی و تکنیک کم عارضه می‌باشد‌. سالم ماندن حس پستان یکی از موضوعات مهم در این جراحی است. در مورد تغییر حس پستان بعد از عمل جراحی، نظر یکسانی وجود ندارد. با توجه به این‌ اختلاف نظرها در مورد حس پستان و اهمیت این عضو‌، این مطالعه طراحی و اجرا شده است. مواد و روش‌ها: به مدت 6 ماه در فاصلة زمانی مهر ماه 86 لغایت اردیبهشت 87 بیمارانی که برای انجام عمل جراحی مامو پلاستی کاهنده به مـرکز آمـوزشی و درمانی حضرت فاطمه(س) مراجعه کردند و به بررسی حس پستان قبل و بعد از عمل جراحی رضایت دادند، در این مطالعه گنجانده شدند. بیمارانی که قبلاً روی پستان آنها عمل جراحی شده بودیا بیماری نورولوژیک داشتند، از مطالعـه حـذف گردیدند. مجموعاً 41 بیمار وارد مطالعه و بررسی شدند. هر پستان به پنج منطقه شامل یک چهارم های فوقانی مدیال و لترال، یک چهـارم‌های تحتانی مدیال و لترال و نیز ناحیه نیپل ـ آرئول تقسیم‌بندی گردیدند و تست‌های مونوفیلامان (اسمیت و نفو،رولیان ـ آمریکا)، تمایز دو نقطه استاتیک و تمایز دو نقطه دینامیک (اسمیت و نفو، رولیان ـ آمریکا) در زمان‌های قبل از عمل و شش ماه بعد از عمل برای همه بیماران انجام شد. یافته‌ها: روش جراحی با پدیکول مدیال باعث کاهش حس با اختلاف معنی‌دار در ناحیة نیپل ـ آرئول و یک چهارم‌های فوقانی در تست تمایز دو نقطة دینامیک به نسبت قبل از عمل می‌گردد (05/0 > P). روش جراحی با پدیکول فوقانی باعث کاهش حس در نواحی یک چهارم‌های تحتانی و نیپل ـ آرئول با تست تمایز دو نقطه دینامیک شده است و این تفاوت معنی‌دار بوده است (05/0 > P). با روش جراحی پدیکول تحتانی، حس نیپل ـ آرئول و همچنین حس نیمة خارجی پستان کاهش و نیمة داخلی پستان افزایش می‌یابد و این تفاوت‌ها معنی‌د‌ار بوده‌اند (05/0 > P) . نتیجه‌گیـری: از این سه تست بکار رفته، تست تمایز دو نقطة دینامیک بهترین روش برای بررسی حس پستان است. مطالعات بافت‌شناسی می‌توانند مؤید این نظریه باشد. هر سه روش جراحی ماموپلاستی کاهنده با پدیکول‌های فوقانی، مدیال و تحتانی باعث کاهش حس پستان در ناحیة نیپل ـ آرئول می‌شوند و این موضوع باید قبل از عمل جراحی برای بیمار توضیح داده شود. سه روش جراحی فوق‌الذکر تفاوتی از نظر تأثیر در حس پستان در مناطق‌ پنجگانه ندارند و بنابراین حفظ حس، فاکتوری در تصمیم‌گیری محسوب نمی‌شود‌. اسکار کمتر‌، فرم زیباتر و ماندگاری بیشتر فاکتورهای مهمتری در تصمیم‌گیری برای تکنیک جراحی می‌باشند.