مقایسة میزان بازگشت حس بعد از ترمیم عصب اولنار و مدیان در مچ دست

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشیار گروه جراحی ترمیمی و پلاستیک، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان حضرت فاطمه(س)

چکیده
زمینه و هدف: در اغلب مطالعات اندام فوقانی، پیش‌آگهی ترمیم عصب رادیال بهتر از عصب مدیان و این عصب بهتر از عصب اولنار است. این مطالعات بیشتر به جزء حرکتی اعصاب پرداخته‌اند. مطالعه مستقلی در مورد تفاوت بازگشت حس بعد از قطع این اعصاب انجام نشده است. برای بررسی این موضوع که در شرایط مشابه بازگشت حس در کدام یک از اعصاب مدیان و اولنار بهتر است، این مطالعه طراحی و اجرا شده است . مواد و روش‌ها: 65 بیمار مراجعه کننده به مرکز آموزشی و درمانی حضرت فاطمه (س) که به علت قطع عصب مدیان، اولنار یا هر دو، در ناحیة مچ دست عمل جراحی شده بودند و حداقل 9 ماه از زمان عمل جراحی آنها می‌گذشت، مورد مطالعه قرار گرفتند. تست‌های افتراق دو نقـطه ثابت و متحرک و تست مونوفیلامان به روش استاندارد انجام شد. یافته‌ها: میانگیـن سنی بیماران 10 ± 2/27 بود. 58 نفر از بیماران مرد (2/89%) بودند. بیشترین عصبی که دچار آسیب دیدگی شده بود، عصـب اولنار است که در 2/46% بیماران رخ داده بود. عصب مدیان در 9/36% بیماران آسیب دیده بود. آسیب توأم عصب اولنـار و مدیان در 9/16% بیمـاران وجود داشت. میانگین زمان بررسی بیماران بعد از عمل جراحی 12 ± 5/24 ماه بود. در مبتلایان به آسیب عصـب مدیان انگشت میانی و در مبتلایان به آسیب عصب انگشت کوچک بیشترین اختلال حسی را داشتند. نتایج تست منـوفیلامان، افتـراق دو نقـطه استاتیک و دینامیک در بیماران با آسیب عصب مدیان به نسبت آسیب عصب اولنار بهتر و تفاوت معنی‌دار بود. نتیجه‌گیـری: هرچند در اغلب منـابع انگشت اشاره به عنوان منطـقه بررسی اختلال حس در قطـع عصـب مدیان ذکر شده است، اما در این مطالعه بیشترین میزان اختلال حس در هر سه تست انجـام شده انگشت میانی بیماران بوده است، به همین دلیل بهتر است، هنگام معاینه یا انجـام تست‌های تشخیصی در بیمـاران با قطـع عصب مدیان به انگشت میانی به عنوان منطقه دارای بیشترین اختلال حس توجه شود. همچنین در این مطالعه ثابت شده است در شرایط مشابه از نظر سن، نوع صدمه، فاصله زمانی بین صدمه تا ترمیم و نوع ترمیـم، نتایج حسی در عصب مدیان بهتر از اولنار است. توپوگرافی کمتر پیچیده عصب مدیان، آناتومی ساده‌تر این عصب، کوچکتـر بودن قسمت حرکتی آن در مچ و راحت‌تر در معـرض دید قـرار گرفتن عصب در طی جراحی می‌توانند از علل این نتایج بهتـر باشند.

کلیدواژه‌ها