ارزیابی بالینی یک ربات جدید نگهدارنده دوربین در جراحی لاپاروسکوپی ـ نتایج مقدماتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه جراحی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان امام خمینی

چکیده
زمینه و هدف: ربات ابزاری الکترومکانیکی است که به منظور انجام یک کار فیزیکی خاص با دقت و مهارت بالا ساخته می‌شود. ربات‌های پیشرفته امروزی قادرند طیف وسیعی از حرکات پیچیده و از پیش تعریف شده را بارها، با دقت زیاد و بدون خستگی به انجام رسانند. لذا در مواردی که از نیروی انسانی انتظار انجام چنین وظیفه‌ای می‌رود، ربات جایگزین مناسبی است. در این مقاله، ضمن توصیف ویژگی‌های فنی و عملکردی یک ربات جدید دستیار جراح، برای نگهداری دوربین در حین جراحی لاپاروسکوپی، گزارشی از نتایج تست بالینی مقدماتی آن ارایه می‌شود. مواد و روش‌ها: پس از بررسی و ارزیابی طرح‌های پیشین، یک ربات سیار با فرمان پذیری صوتی و پدالی طراحی و ساخته شد که قادر است مطابق فرمان جراح، دوربین لاپاروسکوپ را در جهات مختلف (بالا، پایین، چپ، راست، داخل و خارج) حرکت داده و در موقعیت مناسب نگهداری نماید. نمونه اولیه دستگاه پس از انجام تست‌های کارایی و ایمنی، طی 29 عمل جراحی مختلف لاپاروسکوپیک شامل برداشتن کیسه صفرا، برداشتن آپاندیس، برداشتن طحال و ترمیم فتق در اتاق عمل بیمارستان امام خمینی (دانشگاه علوم پزشکی تهران) مورد آزمایش مقدماتی قرار گرفت. در طی آزمایش‌ها ربات جایگزین فرد نگاهدارنده دوربین شده و کارآیی آن در حین عمل مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها: نتایج حاصل از اندازه‌گیری و ثبت زمان لازم برای راه‌اندازی ربات، سهولت کار کردن با ربات، کیفیت عملکرد ربات در پاسخ به دستورات جراح، میزان دقت در حرکات ربات، توانایی ربات در ارائه پوشش تصویری کامل، عدم لرزش یا تکان خوردن تصویر، خستگی ناپذیری ربات در اعمال جراحی طولانی، فقدان حرکات ناخواسته و فقدان خطا در حرکت‌ها حاکی از ایمنی و کارایی ربات و عملکرد رضایت بخش آن در جریان اعمال جراحی است. اگرچه راه اندازی ربات مستلزم صرف زمان و کار اولیه‌ است، ولی نتایج حاکی از کاهش زمان کل عمل، در اکثریت موارد است. نتیجه‌گیـری: نرمی حرکات، پایداری و عدم لرزش تصویر از جمله برتری‌های ربات نگهدارنده لاپاروسکوپ نسبت به دست انسان است، به همین دلیل این ربات می‌تواند جایگزین مناسبی برای فرد نگهدارنده دوربین باشد. گام بعدی ساده‌تر نمودن کار با دستگاه از طریق ارتقاء نرم افزار و انجام مطالعات بالینی بیشتر به منظور ارزیابی مقایسه‌ای عملکرد ربات خواهد بود.

کلیدواژه‌ها