زمینه و هدف: انقلاب جراحی با تهاجم اندک به عنوان یک تغییر انگاره برای حفظ جهت‌گیری خود نیاز به روش‌ها و ابزارهایی دارد که کمترین اختلال را در هوموستاز طبیعی بدن بوجود آورند. سال‌ها است که گاز اکسید نیترو علیرغم خنثی‌تر بودن نسبت به دی‌اکسیدکربن بدلیل گزارشاتی از ایمن نبودن از چرخه استفاده روزمره خارج شده است. اخیراً در خصوص غیرایمن بودن آن تردیدهایی ظاهر شده و راه برای انجام کارآزمایی‌های بالینی با آن باز شده است. این مطالعه بر آن است که شواهد قابل استناد بیشتری برای قضاوت در مورد استفاده از اکسید نیترو در مقابل دی‌اکسیدکربن فراهم نماید. مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت کارآزمایی بالینی سه سوکـور بر روی بیمارانی که کاندید کله‌سیستکتـومی لاپاروسکوپی بودند، صورت گـرفت. گاز مـورد استفاده برای هر بیمار، به صورت تصـادفی، دی‌اکسید کربن و یا اکسید نیترو تعیین می‌شد. متغیـرهای مـورد مطالعه شامل ‏سرعت ‏ضربان قلب و فشـار ‏خون متوسط شریانی ‏حین عمل، ‏CO2‎‏ انتهای ‏بازدمی، میزان تهویه ‏دقیقه‌ای و اشباع ‏O2‎‏ ‏خـون حین عمل، میزان مصرف ضد درد، ‏ارزیابی بصـری درد توسط بیمار، وجود یا عـدم وجـود درد شانه، توانایی خروج از بستر، توانایی بیمار برای تحرک در ‏بستر، وجود یا عدم ‏وجـود استفراغ و مصرف داروی ضد استفـراغ و عوارض حین عمل و بعد از عمل بود.‏ یافته‌ها: دو گروه 32 نفری در دو گروه کارآزمائی بالینی با هم قابل مقایسه بودند، درحالیکه پارامترهای همودینامیکی از لحاظ آماری برای هر دو یکسان بود، گاز دی اکسید کربن بازدمی در بیماران گروه CO2 بیشتر بود (32 در مقابل mmHg 27،‌ با 001/0 P