زمینه و هدف: لانه گزینی بلاستوسیت در خارج از حفره رحم را حاملگی نابجا می‌نامند. یکی از روش‌های درمانی طبی مناسـب برای بارداری نابجا، تجـویز متوترکسات می‌باشد. متوترکسات با سه پروتکل تک دوز، دوز دوگانه و دوز چندگانه تجویز می-گردد. هدف از این مطالعه مقایسه پاسخ درمانی تک دوز متوترکسات با دوز دوگانه آن می‌باشد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر به روش کارآزمایی بالینی دوسوکور بر روی زنان 50-15 ساله با بارداری نابجا صورت گرفت. معیارهای ورود به مطالعه شامل زنان مبتلا به حاملگی نابجای لوله‌ای بود که توده آدنکسال آنها حداکثر 4 سانتی‌متر و کمتر بوده و سطح β-hCG تیتراژ زیر 15000 داشتند. بیماران به صورت تصادفی ساده در دو گروه قرار گرفتند. گروه اول تحت درمان با تک دوز متوتروکسات و گروه دوم تحت درمان با دوز دوگانه قرار گرفت. سطح تیتراژ β-hCG در فواصل تعیین شده و میزان موفقیت، طول دوره درمان و عوارض جانبی متوترکسات در افراد ثبت گردید و در نهایت تغییرات سطح β-hCG در مقاطع زمانی مورد مطالعه بین دو گروه با مقایسه میانگین‌ها به صورت تکراری ((Repeated Measurement Test مقایسه شد. یافته‌ها: بین دو گـروه از نظـر میانگین سنی، شاخص تودۀ بدنی، پاریتی، سابقه سقـط خودبخـودی، بارداری خـارج از رحـم، القـای تخمک‌گذاری، IVF، شکایت اولیه، میانگین سن بارداری و میانگین قطر توده نابجا تفاوت آماری معنی‌داری وجود نداشت. ولی بین میانگین سطح تیتراژ β-hCG اولیه بین دو گروه تفاوت آماری معنی‌داری وجود داشت (005/0P=). در نهایت مشخص شد که اختلاف آماری معنی‌داری بین میزان موفقیت درمان در دو گروه وجود ندارد (722/0P=) و بین میانگین روزهای پیگیری موارد موفق درمان در دو گروه نیز تفاوت آماری معنی‌داری مشاهده نشد (220/0P=). توزیع فراوانی انواع عوارض جانبی در موارد موفق درمان نیز در دو گروه تفاوت آماری معنی‌داری نداشت (درد شکم 313/0P=، علایم روده‌ای – معده‌ای 803/0P=، موکوزیت دهان 269/0P=، ریزش مو 357/0P=، افزایش آنزیم‌های کبدی 238/0P=). نتیجه‌گیـری: در درمان بارداری خارج از رحم، دوز دوگانه متوترکسات در بیماران با تیتراژ اولیه بالاتر β-hCG، کارآیی و ایمنی برابری با تک دوز متوترکسات در بیماران با تیتراژ اولیه پایین‌تر β-hCG دارد. بنابراین در بیماران با تیتراژ بالاتر β-hCG، دوز دوگانه و در بیماران با تیتراژ پایین‌تر β-hCG، تک دوز پیشنهاد می‌شود.