زمینه و هدف: اپی‌لپسی مقاوم به درمان می‌تواند برای بیمار مبتلا و اطرافیان فاجعه‌بار باشد. در مواردی که بیمار دچار ضایعۀ مغزی است احتمال رشد ضایعه، خود منشاء نگرانی جدید برای بیمار و پزشک است. هر ابزاری که بتواند در شناسایی بافت مولد تشنج و تخلیۀ کاملتر، کم خطرتر و مطمئن‌تر ضایعه کمک‌کننده باشد، در درمان این بیماران ارزشمند خواهد بود. هدف از انجام این مطالعه بررسی تأثیر استفاده از اف ام‌آرآی، ترکتوگرافی و سیستم هدایت ناوبری عصبی در تخلیۀ کامل ضایعه و موفقیت عمل جراحی اپی‌لپسی ضایعه‌ای در نواحی مجاور کورتکس الوکوئنت مغـز و میـزان عوارض عمل جراحی می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه 33 بیمار دچار صرع ناشی از ضایعه بصورت تصادفی و بر اساس معیارهای ورود و حذف انتخاب و به دو دسته تقسیـم شدند. در یک گـروه تخلیۀ ضایعه به شکل سنتی و مـرسوم و در گروه دیگر تخلیۀ ضایعه پس از انجام اف‌ام‌آرآی و ترکتوگرافی و بر اساس اطلاعات ارائه شده این تصاویر در مورد موقعیت ضایعه در قبال کورتکس الوکوئنت و با استفاده از هدایت سیستم ناوبری عصبی انجام پذیرفت. پس از انجام جراحی میزان تخلیۀ ضایعه، میزان موفقیت عمل جراحی در کاهش تشنج و میزان بروز عوارض عصبی در بیماران پیگیری، ثبت و مقایسه گردید. یافته‌ها: فاکتورهای دموگرافیک و پروگنوستیک مهم در دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشت، جراحان موفق به تخلیۀ کامل و رادیکالی در دستۀ بیشتری از بیماران در گروه «درمان با هدایت اف ام‌آرآی، ترکتوگرافی و ناوبری عصبی» گشتند، اما تفاوت میان دو گروه معنی‌دار نبود (P-value=0.07). میزان عوارض عصبی و مرگ و میر نیز در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. اما نتایج رضایتبخش از نظر کنترل تشنج در گروه «درمان با هدایت اف ام‌آرآی، ترکتوگرافی و ناوبری عصبی» با تفاوت معناداری بهتر از گروه «درمان سنتی» بود (23/88% در برابر 75/68%- 04/0 P-value=). نتیجه‌گیـری: استفـادۀ همـزمان از اف ام‌آرآی، ترکتوگرافی و ناوبری عصبی در حین اعمال جراحی اپی‌لپسی به جهت توده-های موجود در کورتکس الوکوئنت مغز ممکن است، بتواند بدون آنکه بر میزان عوارض عصبی تأثیر عمده‌ای گذارد، در بهبود نتایج عمل جراحی مؤثر باشد.