بررسی اثرات شیمی درمانی در ایجاد پوکی استخوان مردان 60-30 ساله مبتلا به سرطان در مقایسه با گروه کنترل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشیار گروه خون و آنکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، مرکز تحقیقات سرطان ارتش جمهوری اسلامی ایران

چکیده
زمینه و هدف: استئوپروز بیماری شناخته شده‌ای است که بیش از 75 میلیون نفر را در اروپا، ژاپن و آمریکا مبتلا کرده و فقط در اروپا و آمریکا بیش از 3/2 میلیون شکستگی در سال ایجاد می‌کند. پیشگیری از استئوپروز و شکستگی‌های مرتبط با آن اساس سلامت، کیفیت زندگی و استقلال افراد مسن است. لذا این پژوهش با هدف بررسی رابطه کموتراپی و استئوپروز می‌باشد، تا در صورت وجود رابطه معنادار پیش‌بینی‌های لازم به منظور جلوگیری از این عارضه به عمل آید. مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت مورد - شاهدی و از نوع مقطعی - تحلیلی انجام شده است. تعداد 120 نفر مرد در دو گروه 60 نفری مورد و شاهد که در گروه سنی 60-30 ساله قرار داشتند. این افراد از شهریور ماه سال 1392 تا پایان اسفند ماه 1393 به بیمارستان امام رضا (ع) ارتش مراجعه کردند و حداقل یک سال از اولین شیمی درمانی‌ آنها (در گروه مورد) گذشته بود. گروه شاهد مردان مراجعه‌کننده به درمانگاه داخلی این مرکز در همان زمان بودند. میزان تراکم استخوان هر دو گروه با روش DEXA اندازه-گیری شد. همچنین در دو گروه، مقادیر کلسیم، فسفر، آلکالین فسفاتاز و کنترل شاخص توده بدنی، ثبت و بررسی شدند. اطلاعات پس از جمع‌آوری توسط نرم افزار 19 SPSS تحلیل گردید. یافته‌ها: با توجه به نتایج بدست آمده در این مطالعه میانگین شاخص توده بدنی در گروه مورد به میزان قابل توجهی کمتر از گروه شاهد بود (008/0 P =). میانگین میزان تراکم معدنی استخوانی مچ دست در گروه مورد و شاهد اختلاف معنی‌داری را نشان می-داد (013/0 P =) و همچنین میانگین میزان تراکم معدنی استخوان فمور و ستون مهره‌ای در گروه مورد و شاهد اختلاف معنی‌داری را نشان می‌داد، فمور (007/0 P =) و (ستون مهره‌ای 029/0 P =). استخوان مهره در گروه مورد به میزان قابل توجهی کمتر از گروه شاهد بود (029/0 P =) . نتیجه‌گیـری: در مجموع و بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه چنین استنباط می‌شود، بیمارانی که به علت سرطان تحت شیمی درمانی قرار می‌گیرند، در معرض خطر قابل توجهی از نظر شکستگی در رابطه با افزایش از دست دادن بافت استخوان هستند، و لازم است این بیماران با اندازه‌گیری منظم میزان تراکم معدنی استخوان برای ارزیابی اثر درمان پیشگیرانه مانیتور شوند.

کلیدواژه‌ها