زمینه و هدف: اتاق عمل مکانی محفوظ، ایزوله و تخصصی است که برای انجام اعمال جراحی مختلف، در شرایط متفاوت، بویژه در فوریت‌ها و برای بیماران، بیماری‌ها و سنین مختلف مجهز شده است. ارباب رجوع و ولی نعمتان آن بیمارانی هستند که شفای آلام خود را نزد خداوند تبارک و تعالی، به واسطه اعمال جراحی در این مکان مقدس بدست می‌آورند. خادمین این معبد شفابخش پزشکان، پرستاران، تکنیسین‌ها و کادر دیگری هستند که با آرمان‌ها و اهداف خداپسندانه و انسان‌دوستانه جمع می‌شوند و با تعاون و همیاری، حیاتی‌ترین وظایف حرفه‌ای و حیات بخش‌ترین خدمات انسانی را انجام می‌دهند. جراحان شمع این محفل انس، متخصصین بیهوشی سکاندار این سفینه نجات، پرستاران فرشته‌های نجات هنگامه‌های بحران و طوفان، تکنیسین‌ها، یاوران پشتیبان و سایر همراهان، یاران دلسوز و غمخواری هستند که بادبان‌ها را برافراشته و عرشه را تا عرش خداوند می‌آرایند. تمام وظایف در اتاق عمل خطیر، همه اعضاء مفید و مورد نیاز، عموم مسئولیت‌ها ضروری، جمیع خدمات با ارزش، کل فرایندها حساس، مجموع آداب محترم و مجموعه ضوابط و مقررات لازم الاجراء هستند. مقررات حرفه‌ای، ضوابط تخصصی و شرایط و استانداردهای مورد نیاز در این فضای مهم بیمارستانی، آن را از سایر اماکن و فضاهای تشخیصی- درمانی متفاوت و ممتاز نموده است. رعایت موازین اخلاقی، احترام به مبانی و ارزش‌ها، پایبندی به اصول حرفه‌ای و اخلاقی که در همه شرایط و برای عموم صاحبان حرف سلامتی مهم و لازم است، در شرایط اتاق عمل ضرورتی مضاعف و حساسیتی ویژه و اهمیتی والاتر دارد. در این مطالعه تلاش شده است تا با ترسیم ساختار مناسب، مبانی علمی و ارزشی، جنبه-های اخلاقی، اصول حرفه‌ای، تعاملات ضروری، مسئولیت‌های اخلاقی و حرفه‌ای جراح ارشد، متخصصین بیهوشی، موضوعات اخلاقی - حرفه‌ای زیر تخصص‌های جراحی، الزامات ایمنی، قواعد لازم الاجرای آموزشی، جنبه‌های قانونی و حقوقی، پیشگیری، شناسائی و حل بحران‌ها و چالش‌ها، اخلاقیات تحقیقات جراحی و سایر موارد مرتبط، مستندی مفید و اجرائی و قابل احترام برای عموم جراحان بزرگوار و خدوم و سایر پرسنل شریف تیم همکار و همیار در اتاق عمل فراهم و تقدیم گردد. مواد و روش‌ها: این مطالعه به روش کیفی، توصیفی - پیمایشی و کتابخانه‌ای توسط کمیته اخلاق جامعه جراحان طراحی و هدایت شد. در بخش مطالعه کیفی دیدگاه‌های 18 نفر از جراحان و یک نفر از پرستاران که سابقه بیش از 30 سال عمل جراحی و یا خدمت و تدریس در دوره‌های آموزش دستیاری داشتند، در عناوین مرتبط با موضوع مطالعه، به روش بحث متمرکز گروهی شناسائی شد. در مرحله مطالعه کتابخانه‌ای، مقالات مرتبط با کد واژه‌های مرتبط، از منابع معتبر داخلی (کتب، مجلات فارسی و لاتین) و خارجی، در محدوده 20 ساله منتهی به سال 1396 شمسی (2017 میلادی) شناسائی و استخراج شد. عناوین مورد اتفاق گروه تحقیق، به روش دلفی در مراحل بعد طبقه‌بندی و نتایج استخراج، طبقه‌بندی، تنظیم، تحلیل و نتیجه‌گیری شد. یافته‌ها: گروه مطالعه جمعاً 65 عنوان، موضوع مهم، کد اخلاقی، یا موضوعات مرتبط حرفه‌ای با شرایط اتاق عمل شناسائی نمود. در مطالعه ‌کتابخانه‌ای در کد واژه‌های منتخب، از منابع معتبر داخلی و خارجی نیز جمعاً 172 عنوان مرتبط دیگر استخراج شد. با حذف عناوین تکراری و تلفیق عناوین مشابه، در نهایت 237 عنوان به روش دلفی بررسی شد. موضوعات فوق قبلاً در 14 گروه کلی (محور کلان) طبقه‌بندی شده و اولویت‌بندی در هر گروه کلی بطور مستقل صورت پذیرفت. عناوین کلی اخلاقی و حرفه‌ای اتاق عمل در این مطالعه به شرح زیر شناسائی و مورد تحلیل قرار گرفت: ساختار مناسب، الزامات و مقررات داخلی - اصول و موازین و ارزش‌های عمومی اخلاقی، مصادیق در شرایط اتاق عمل - مبانی ضروری اخلاقی و حرفه‌ای رشته‌های جراحی و بیهوشی عمومی در اتاق عمل - اصول اخلاقی ناظر بر ارتباطات و تعاملات در اتاق عمل - اصول اخلاقی مشترک و ویژه حرف جراحی و بیهوشی عمومی در شرایط اتاق عمل - اصول اخلاقی پرستاری در اتاق عمل - اصول اخلاقی مرتبط با تکنیسین‌ها و کارشناسان شاغل در اتاق عمل - جنبه‌های خاص حقوقی و قانونی لازم الاجراء در اتاق عمل - اصول ایمنی و حفاظت در اتاق عمل - مشکلات، معضلات، بحران‌های اخلاقی در اتاق عمل، علل و عوامل، پیشگیری و راه حل آنها - مسائل اخلاقی آموزش دستیاری در اتاق عمل- مبانی اخلاقی و حرفه‌ای ویژه تخصص‌های مختلف جراحی و بیهوشی (جراحی زنان و زایمان، جراحی کودکان، جراحی استخوان و مفاصل، جراحی اعصاب، جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، جراحی گوش و حلق و بینی و سر و گردن، جراحی ترمیمی و پلاستیک، جراحی قلب و عروق و قفسه صدری، شعب تخصصی و فلوشیپ‌های رشته بیهوشی عمومی)، اخلاق در تحقیقات جراحی. موضوعات مهم، کدهای اخلاقی و حرفه‌ای، چالش‌ها و راه حل‌ها در هر مورد به تفصیل مشخص و تحلیل شده است. نتیجه‌گیـری: شناسائی، تبیین، ترویج، نهادینه‌سازی و التزام به اصول و ارزش‌ها و مبانی اخلاقی و حرفه‌ای و مصادیق خاص آنها در اتاق‌های اعمال جراحی، ضرورتی مبرم و دائمی و در ردیف ارزش‌های متعالی حرفه مقدس طب است. تجلی ارزش‌های نورانی از اتاق عمل جراحی مرهون درایت، تدبیر، تلاش، کسب دانش اخلاق پزشکی و پایبندی و عمل به اصول حرفه‌ای‌گری و مراقبت همه جانبه و متعامل اعضای تیم و به ویژه پرستاران، پزشکان و تکنیسین‌های پیشکسوت و مجرب خواهد بود. پیشگیری از نقض ارزش-های متعالی، بروز مسائل ناگوار و نامطلوب، بحران‌های تهدیدکننده، اختلاف نظرهای بازدارنده و هر آن چه که دور از شئون و کرامات حرفه مقدس طب محسوب می‌شود، وظیفه خطیر و مستمر و فراگیر برای عموم اعضای تیم همکار و همیار در اتاق عمل می-باشد. سنگ صبور، پیر دیر، الگوی مقتدا، پرچمدار اخلاق، مظهر معنویت و سمبل رفتار شایسته و کردار نیکو در جمیع مناسبات حرفه-ای به ویژه فضای آراسته به ارزش‌های متعالی الهی و خدمات شایسته انسانی اتاق عمل، همانا جراح است.