بررسی مقایسه ای ارزش تشخیصی دو روش ام آر آی و میلوگرافی سی تی میلوگرافی در تعیین سطوح نیازمند لامینکتومی و فورامینوتومی در بیماران مبتلا به تنگی دژنراتیو کانال نخاع کمری کاندید جراحی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استاد گروه جراحی مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان سینا، بخشجراحی مغز و اعصاب

چکیده
زمینه و هدف: تنگی دژنراتیو کانال نخاع کمری یکی از بیماری‌های شایع در حوزه جراحی اعصاب می‌باشد که در خصوص روش‌های تشخیصی و معیارهای تشخیص این بیماری اتفاق نظر وجود ندارد. میلوگرافی و سی تی میلوگرافی به عنوان یکی از اولین روش‌های تشخیصی هنوز جایگاه خود را در برخی موارد حفظ کرده‌اند. از طرفی نقص‌های ام آر آی در شناخت برخی پاتولوژی‌ها و جنبه‌های دینامیک ستون فقرات آشکار شده است. به منظور مقایسه ارزش تشخیصی این دو روش، مطالعات اندکی بر روی تنگی کانال نخاع کمری متمرکز بوده که تقریباً همه آنها گذشته‌نگر بوده‌اند. لذا این مطالعه به صورت آینده‌نگر و با هدف مقایسه ارزش تشخیصی این دو روش و تعیین عوامل مؤثر بر برتری هر روش، طراحی شده است. مواد و روش‌ها: تعداد ۸۳ بیمار قبل از عمل جراحی تحت ام آر آی و میلوگرافی - سی تی میلوگرافی قرار گرفتند. تصاویر به صورت بی‌نام توسط دو جراح اعصاب ارزیابی شده و تعداد سطوح نیازمند لامینکتومی بر حسب هر روش ثبت شد. ارزیاب دیگری تعداد سطوح تنگی را در حین عمل جراحی ثبت کرد. Inter-Observer Reliability برای هر روش و هماهنگی یافته‌های قبل از عمل با یافته‌های حین عمل با محاسبه ضریب توافق کاپا محاسبه شد. تأثیر هر یک از یافته‌های دموگرافیک، شرح حال، معاینه بالینی و یافته‌های رادیولوژیک بر برتری هر یک از دو روش با استفاده از آزمون تی، کای اسکوار و ضریب همبستگی اسپیرمن مورد ارزیابی قرار گرفت. آنالیز داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS صورت گرفت و حد معنی‌داری (01/0 >P ) در نظر گرفته شد. یافته‌ها: ضریب توافق کاپا بین دو ارزیاب برای ام آر آی ۶۱/0 و برای میلوگرافی - سی تی میلو گرافی ۵۶/0 بود. این ضریب برای هماهنگی دو ارزیابی ام آر آی با یافته‌های حین عمل ۵۲/0 و ۵/0 و برای میلوگرافی - سی تی میلوگرافی ۴۳/0 و ۴۵/0 محاسبه شد. پس از جدا کردن بیماران دارای هرنی دیسک از بیماران فاقد هرنی دیسک، کاپا در میلوگرافی - سی تی میلوگرافی بیماران فاقد هرنی دیسک تا حد ۳۶/0 و ۳۹/0 برای دو ارزیاب افت کرد. در بررسی تأثیر عوامل مختلف بر ارزش تشخیصی هر یک از این دو روش، تنها عامل مؤثر، تنگی لترال رسس بود که میلوگرافی - سی تی میلوگرافی در آن تا حد نزدیک به معناداری دقت تشخیصی بالاتری داشت (056/0P = ). نتیجه‌گیـری: ام آر آی با توجه به هماهنگی بیشتر با یافته‌های حین عمل و Inter-Observer Reliability تست تشخیصی انتخابی برای تصمیم‌گیری در مورد وسعت عمل جراحی می‌باشد و میلوگرافی - سی تی میلوگرافی را می‌توان برای بررسی بیماران مبتلا به تنگی لترال رسس، بیماران راجعه و بیماران با سابقه وسیله‌گذاری یا به عنوان روش جایگزین ام آر آی و با همان دقت تشخیصی در بیماران دارای هرنیاسیون دیسک مورد استفاده قرار داد.

کلیدواژه‌ها