استادیار گروه جراحی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، بیمارستان امام رضا (ع)
چکیده
زمینه و هدف: ترومای قفسه سینه یکی از علل منجر به مرگ و میر در بیماران ترومایی میباشد و شکستگی دنده به علت ترومای بلانت به قفسه سینه، شایعترین اتیولوژی میباشد. این مطالعه ارتباط بین شکستگی دنده و پیش آگهی بیماران مولتی تروما را مورد ارزیابی قرار میدهد. مواد و روشها: صد و هشتاد چهار بیمار ترومایی با شکستگی دنده ناشی از ترومای بلانت مورد مطالعه قرار گرفتند. در تمامی بیماران یافتههای دموگرافیک، ویژگیهای آسیب، ویژگیهای شکستگی دنده و نیز آسیبهای همراه و امتیاز شدت آسیب (ISS) ثبت شدند. شکستگی دنده با توجه به محل (راست، چپ و دو طرفه) و سطح [شکستگی دندههای فوقانی (دنده اول و دوم)، شکستگی دندههای میانی (دندههای سوم تا هشتم) و شکستگی دندههای تحتانی (دندههای نهم تا دوزادهم)] و نیز به صورت لترال و پوسترولترال طبقهبندی شدند. تمام آنالیزهای آماری با نرم افزار آماری 16 SPSS و با استفاده از آزمونهای آماری کای دو، T مستقل و ضریب همبستگی پیرسون صورت گرفت. یافتهها: شکستگی دنده شامل پوسترولترال در 128 مورد (6/69%) و لترال در 56 مورد (4/30%) و نیز از نظر محل به صورت فوقانی در 8 بیمار (3/4%)، میانی در 170 بیمار (4/92%) و تحتانی در 6 بیمار (3/3%) بود. بیماران با شکستگی پوسترولترال به طور بارزی میزان عوارض بیشتری داشتند که منجر به انتوباسیون و مراقبتهای ویژه بیشتر، امتیاز ISS بالاتر شده و با شکستگی لگن و کلاویکول همراه بودند. شکستگی دندههای فوقانی در مقایسه با دندههای میانی و تحتانی میزان بالاتر نیاز به انتوباسیون (001/0 = P و 04/0 = P)، ترومای گردنی (001/0=P و 01/0 = P) و مدت بستری بیمارستانی طولانیتر (001/0P < برای هر دو) و شکستگی دندههای تحتانی در مقایسه با شکستگیهای میانی و فوقانی بطور بارزی میزان ترومای شکمی (001/0P < و 015/0 = P) و شکستگی مهرههای غیر مجاور (001/0P < و 015/0 = P) بیشتری داشتند. ارتباط مثبت معنادار بین تعداد دندههای شکسته و مدت بستری بیمارستانی (001/0P < و 328/0 =R ) و مدت بستری در ICU (01/0 = P و 363/0 = R) مشاهده گردید. هیچ عارضهای طی دو ماه پیگیری مشاهده نشد. نتیجهگیـری: شکستگی دندههای فوقانی با ترومای شدیدتر همراه بوده و نیازمند بستری بیمارستانی و مراقبت ICU بیشتر با توجه به عوارض مدیکال و جراحی بیشتر میباشند. میزان عوارض (موربیدیتی) در شکستگیهای پوسترولترال بیشتر بوده و این بیماران مراقبت پزشکی بیشتری نیاز دارند.