استاد گروه جراحی ترمیمی و پلاستیک، دانشگاه علوم پزشکی ایران، مرکز تحقیقات سوختگی، بیمارستان حضرت فاطمه (س)
چکیده
زمینه و هدف: غیرقرینه بودن دو نیمه جمجمه، در حیوانات و انسان امری شایع است. معاینه بسیاری از بیماران و بررسی عکس-های گرفته شده از ایشان در طی عملهای جراحی پلاستیک، نشان دهنده عریضتر بودن نیمه چپ بینی و صورت بوده است. پیرو مشاهدات، بر آن شدیم تا برای رسیدن به نتیجهای دقیقتر، مطالعهای بر اندازهگیری جمجمه انسان انجام دهیم. مواد و روشها: برای شروع این مطالعه، 34 جمجمه طبیعی و در دسترس از 3 دانشکده پزشکی استان تهران را مورد بررسی قرار دادیم. عکاسی استانداردی از رخ، نیم رخها و نمای فوقانی جمجمهها به عمل آمد. اندازهگیریها با استفاده از نرم افزار Image J (مؤسسه ملی بهداشت)، جهت مقایسه دقیق فواصل ثابت علامتگذاری شده، انجام شد. یافتهها: بررسی ابعاد مختلف دو نیمه راست و چپ بر روی جمجمه طبیعی انسان، نشان دهنده درجاتی از غیر قرینگی و عدم تقارن به طور ثابت میباشد. بیشترین تفاوت در اندازه اوربیتها بود. فواصل بین نقاط مشخص در قسمت فوقانی خارجی اوربیتها (PO) تا برجستگی زایگون (ZY)، خط عمود بر نیمه حفره اوربیت، برجستگی زایگون تا قسمت تحتانی بینی (SN)، و محیط اوربیتها، به طور قابل توجهی در سمت چپ بزرگتر میباشند. اندازهگیری فواصل بین گونیون و پوگنیون در جوانب، تنه مندیبولار سمت راست را بزرگتر گزارش کرده است، حال انکه اندازهگیری همین نقاط از نمای قدامی، نشان دهنده عریضتر و پهنتر بودن نیمه چپ میباشد. تفاوتهای قابل توجه دیگری در سایر ابعاد جمجمه در سمت چپ و راست یافت نشد. نتیجهگیـری: عدم تقارن چهره و بدن یک قاعده است، اما پیوستگی و ارتباط بین این غیر قرینگی در دو سمت چپ و راست، یافته جدیدی است که در اندازهگیریهای ذکر شده، نتیجهگیری شده است. یافتههای ما نشان میدهد که حفره اوربیت، در عرض، ارتفاع و همچنین محیط، در سمت چپ به طور قابل توجهی بزرگتر است، همینطور طول استخوان مندیبل در سمت راست بلندتر اما عرض آن باریکتر میباشد. هدف از انجام این مشاهدات، آشنایی بیشتر بیماران با تفاوتهای آناتومیک بدن خود و همچنین ایجاد چشم انداز مؤثرتری برای بیمار و جراح جهت پیش بینی، برنامهریزی و نتیجهگیری بهتر میباشد.