استادیار گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
زمینه و هدف: در جوامع امروزی به دلیل تأکید بیش از حد بر زیبایی، توجه به ظاهر بدنی خصوصاً در زنان شکل افراطی به خود گرفته است؛ به طوری که هر ساله صدها هزار نفر به طور خودخواسته اقدام به جراحی زیبایی میکنند. گرایش به جراحی زیبایی در زنان میتواند از متغیرهای روانشناختی مختلفی تأثیر پذیرفته و بر آنها اثر بگذارد؛ به گونهای که حالت روانی متقاضیان عمل جراحی، یا به بیان دیگر، وضعیت عاطفی آنان پیش از عمل جراحی به یک موضوع بسیار مهم در حوزه روانشناسی تبدیل شده است. بر این اساس، مطالعه حاضر با هدف بررسی مدل علّی روابط میان حمایت اجتماعی ادراک شده و عاطفه مثبت و منفی با توجه به نقش واسطه خودارزیابیهای درونی در زنان متقاضی جراحی زیبایی انجام شد. مواد و روشها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی با طرح همبستگی بود. جامعه آماری شامل زنان متقاضی جراحی زیبایی بود که در 6 ماه نخست سال 1398 به بیمارستان حضرت فاطمه (س) شهر تهران مراجعه کردند. نمونه پژوهش نیز شامل 200 نفر از این زنان متقاضی بود که با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش، از مقیاس عاطفه مثبت و منفی (واتسون، کلارک و تلگن، 1988)، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده (زیمت و همکارانش، 1988) و مقیاس خودارزیابیهای درونی (جاج و همکارانش، 1997) استفاده شد. دادهها با روش تحلیل مسیر در نرم افزار لیزرل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها: حمایت اجتماعی ادراک شده بر خودارزیابیهای درونی تنها در ارتباط با زیرمقیاسهای حرمت خود (27/0=β)، خودکارآمدی عمومی (24/0=β) و منبع کنترل (22/0=β) اثر مستقیم و مثبت داشت (01/0>P)؛ با این وجود، اثر مستقیم آن بر روان رنجورخویی (05/0- =β) معنادار نبود. حرمت خود بر عاطفه مثبت اثری مثبت داشت (46/0=β، 01/0 > P)؛ اما بر عاطفه منفی اثرگذار نبود (14/0- =β). خودکارآمدی عمومی بر عاطفه مثبت (31/0=β) و منفی (23/0- =β) نیز اثر مستقیم داشت (01/0> P). منبع کنترل تنها بر عاطفه منفی زنان اثر مستقیم داشت (19/0- =β، 05/0> P) و روان رنجورخویی به طور مستقیم بر هر دو نوع عواطف مثبت (37/0- =β) و منفی (62/0=β) تأثیر داشت (01/0> P). حمایت اجتماعی ادراک شده به واسطه خودارزیابیهای درونی بر عاطفه مثبت (25/0 =β) و منفی (17/0- =β) اثر غیرمستقیم داشت (01/0> P). نتیجهگیری: نظر به معنادار شدن اثرات غیرمستقیم، یافتهها از نقش میانجی مهم خودارزیابیهای درونی حکایت دارد. دریافت حمایت اجتماعی میتواند منجر به فعال شدن خودارزیابیهای درونی شده و به نوبه خود باعث کاهش عاطفه منفی و بهبود عاطفه مثبت میگردد. این امر به ویژه در خصوص زنانی که قصد جراحی زیبایی دارند، حائز نکات با اهمیتی است.
سلامتی,ساناز , قربان جهرمی,رضا , باقری,فریبرز و دارندگان,کیوان . (1399). پیش بینی عواطف مثبت و منفی در زنان متقاضی جراحی زیبایی: نقش واکنش اطرافیان و خودارزیابی های درونی. نشریه جراحی ایران, 28(بهار و تابستان), 56-70.
MLA
سلامتی,ساناز , , قربان جهرمی,رضا , , باقری,فریبرز , و دارندگان,کیوان . "پیش بینی عواطف مثبت و منفی در زنان متقاضی جراحی زیبایی: نقش واکنش اطرافیان و خودارزیابی های درونی", نشریه جراحی ایران, 28, بهار و تابستان, 1399, 56-70.
HARVARD
سلامتی ساناز, قربان جهرمی رضا, باقری فریبرز, دارندگان کیوان. (1399). 'پیش بینی عواطف مثبت و منفی در زنان متقاضی جراحی زیبایی: نقش واکنش اطرافیان و خودارزیابی های درونی', نشریه جراحی ایران, 28(بهار و تابستان), pp. 56-70.
CHICAGO
ساناز سلامتی, رضا قربان جهرمی, فریبرز باقری و کیوان دارندگان, "پیش بینی عواطف مثبت و منفی در زنان متقاضی جراحی زیبایی: نقش واکنش اطرافیان و خودارزیابی های درونی," نشریه جراحی ایران, 28 بهار و تابستان (1399): 56-70,
VANCOUVER
سلامتی ساناز, قربان جهرمی رضا, باقری فریبرز, دارندگان کیوان. پیش بینی عواطف مثبت و منفی در زنان متقاضی جراحی زیبایی: نقش واکنش اطرافیان و خودارزیابی های درونی. نشریه جراحی ایران. 1399;28(بهار و تابستان):56-70 (In English).