بررسی ارتباط میان نمرات دگرسنجی و شاخصهای علم سنجی پژوهشگران ایرانی حوزه پرستاری در بازه زمانی 2000-2019

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه، علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور

چکیده
زمینه و هدف: شناسایی شبکه‌های اجتماعی علمی تأثیرگذار در حوزه‌های علمی مختلف به محققان کمک می‌کند تا ضمن شناسایی افـراد و دانشگاه‌های تأثیـرگذار در هر حـوزه، به اهمیت اشتراک‌گذاری دانش از طریق این ابزارهای نوین اطلاعاتی پی ببرند. بر این اساس پژوهـش حاضر با هدف شناسایی ارتباط میان نمرات دگرسنجی شبکه‌های اجتماعی و شاخص‌های علم‌سنجی حاصل از فعالیـت پژوهشگـران ایرانی حوزه پرستاری در پایگاه‌های علمی استنادی صورت گرفته است. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر یک پژوهش کاربردی و از نوع پیمایشی - توصیفی است که به روش علم‌سنجی و با رویکرد دگرسنجی انجام شده‌است. جامعه آماری پژوهش شامل پژوهشگران و نویسندگان ایرانی حوزه پرستاری است که در بازه زمانی 2000-2019 و در تاریخ اجرای پژوهش (16/03/2020)، مدرک نمایه شده‌ای در پایگاه استنادی اسکوپوس داشته و همچنین عضو پایگاه مدیریت منابع مندلی بوده‌اند. نمونه آماری پژوهش شامل 158 نویسنده پرتولید هستند که توسط اسکوپوس معرفی شده‌اند. علاوه بر آماره‌های توصیفی، در بخش آمار استنباطی، به کمک نرم افزار SPSS و اکسل از آزمون همبستگی بین شاخص‌های مورد مطالعه استفاده گردیده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که از سال 2000 تا 2019، تعداد 5821 رکورد مربوط به حوزه پرستاری که توسط پژوهشگران ایرانی نوشته شده در پایگاه اسکوپوس نمایه شده است، 5009 رکورد (86 درصد) از نوع مقاله بوده است. از نظر زبانی، 5627 رکورد (6/96 درصد) به زبان انگلیسی بوده و تنها 198 مورد (4/3 درصد) به زبان فارسی نگارش شده است. دانشگاه‌ برتر در زمینه محل فعالیت و یا حامی مالی پژوهشگران حوزه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران می‌باشد. بین شاخص اچ-ایندکس در پایگاه اسکوپوس و شاخص دنبال کنندگان در مندلی ضریب معناداری 140/0 به دست آمده که نشان می‌دهد رابطه‌ی معناداری در این زمینه وجود ندارد. اما، بین سایر شاخص‌های مورد بررسی در این دو پایگاه رابطه‌ی معناداری وجود دارد. همچنین بین شاخص‌های هم نویسندگی، اچ‌ایندکس، استناد دریافتی، خوانندگان، انتشارات و بینندگان در شبکه اجتماعی علمی مندلی با شاخص‌های تعداد استنادات و اچ‌ایندکس در پایگاه علمی - استنادی وب آو ساینس رابطه‌ی معناداری وجود دارد. اما بین شاخص دنبال کنندگان با شاخص‌های مزبور به علت بروز ضریب معناداری 202/0 رابطه معناداری وجود ندارد. بررسی ارتباط بین میزان استناد دریافتی در پایگاه‌های مندلی، اسکوپوس و وب‌اوساینس نشان می‌دهد رابطه معناداری بین میزان استناد دریافتی در این پایگاه‌ها وجود دارد. نتیجه‌گیـری: به ترتیب قوی‌ترین رابطه همبستگی در این مورد بین شاخص استناد دریافتی در پایگاه مندلی و وب‌اوساینس، مندلی و اسکوپوس، و نهایتاً اسکوپوس و وب‌اوساینس می‌باشد. همچنین رابطه معناداری بین شاخص اچ‌ابندکس در پایگاه‌های مندلی، اسکوپوس، وب‌او‌ساینس وجود دارد. میزان همبستگی بین شاخص اچ‌ایندکس مندلی و وب‌اوساینس از همبستگی بین شاخص اچ-ایندکس مندلی و اسکوپوس قوی‌تر است.

کلیدواژه‌ها