زمینه و هدف: حوادث و بلایای طبیعی و بحران‌های ساخته بشر در دنیا در حال افزایش هستند. اولین و مهمترین موضوع در حوادث و شرایط بحرانی، خسارات انسانی و تأثیرات آنها بر سلامت انسان‌های حادثه دیده است. وظایف حرفه‌ای در فوریت‌ها و بلایا، ایجاب می‌نماید، عموم پرسنل بخش سلامت، با استفاده از توانمندی‌های حرفه‌ای و مهارتی، در اولین فرصت ممکن وارد عمل شوند، و با برگیری از بهترین مهارت و تجربه خود برای کنترل فوریت یا بحران تلاش نمایند. رعایت عدالت، احقاق حقوق سلامت و حفظ کرامت انسان‌ها در همه شرایط و به ویژه در فوریت‌ها و بلایا، باید مورد توجه و احترام قرار گیرد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توسط کمیته اخلاق جامعه جراحان ایران و بنا به تشخیص ضرورت و اولویت انجام شد. از روش‌های بحث متمرکز گروهی، مصاحبه تاریخ شفاهی، مطالعه کتابخانه‌ای در منابع داخلی و بین المللی استفاده شد. یافته‌ها: خدمات همه جانبه آموزشی، پژوهشی، بهداشتی، درمانی و توانبخشی در حوادث، سوانح، فوریت‌های جراحی و بلایا، باید مبتنی بر اصول و ارزش‌های انسانی - اسلامی، توسط جامعه سلامت ارائه شود. ابعاد اخلاق پزشکی مبتنی بر این اصول، در شرایط بحرانی شامل موارد مهمی از این قبیل است: حفظ کرامت انسان‌ها در همه شرایط؛ تصمیم‌گیری‌های و اقدامات فوری و بهنگام؛ پیشگیری از نقض موازین اخلاقی؛ پیش بینی و پاسخگوئی اخلاق محور به بحران‌ها و مسائل عارضی؛ پایبندی به رفتار علمی و حرفه‌ای در اولویت‌بندی و انتخاب بیماران برای دریافت مراقبت‌ها و خدمات فوری و بعدی؛ رعایت حقوق و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر؛ استفاده معتبر و بهنگام از مشاوره؛ پایبندی به کار تیمی؛ مدیریت تعارض منافع در همه شرایط و برای عموم؛ رازداری و حفظ اسرار و محافظت از اطلاعات؛ و عمل به قواعد عمومی و اختصاصی اخلاق پزشکی در شرایط فوریت‌ها، سوانح، بلایا و جنگ، طبق آموزه‌های مندرج در این مطالعه. نتیجه‌گیـری: رعایت عموم بایسته‌ها و اجتناب از عموم نبایدهای اخلاق پزشکی حرفه‌ای، مبتنی بر اصول و ارزش‌های انسانی و اسلامی در در حوادث، سوانح، فوریت‌های جراحی و بلایا برای عموم کنشگران حرفه‌ای ضروری است. پزشکان و جراحان باید علاوه بر آموختن علم و کسب تجربه و مهارت، اصول انسانی و اخلاقی را در کار رعایت کرده و با خضوع و فروتنی رفتار کنند. ارزش‌ها و موازین اخلاق پزشکی در همه شرایط ضروری و مراعات آنها الزامی است. در فوریت‌ها و بلایا و شرایط غیر متعارف مانند جنگ، بدلیل شرایط خطیر، احتمال نقض اصول اخلاقی و ضوابط حرفه‌ای بیشتر است و به همین دلیل مراقبت برای رعایت آنها باید مضاعف باشد و تعالیم ضروری در برنامه‌های آموزشی با دقت و درایت کافی تأمین گردد.