زمینه و هدف: حقوق پزشکی امروزه رشته‌ای مستقل و حائز اهمیت محسوب می‌شود که از حیث چارچوب مفهومی و تنویر کارکردهای علمی و عملی، نیاز به تبیین و بازشناسی دارد. بر این مبنا، مقاله حاضر با هدف مفهوم شناسی و بررسی مبانی دانش حقوق پزشکی و کارکرد آن در عرصه سلامت و اجتماع، تدوین یافته است. مواد و روش‌ها: مطالعه مقاله حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی - تحلیلی مبتنی بر منطق پژوهش‌های حقوقی انجام گرفته و روش گردآوری اطلاعات نیز در آن به صورت اسنادی (کتابخانه‌ای) می‌باشد. یافته‌ها: حقوق پزشکی متناظر با توسعه و تکثر دانش پزشکی و جایگاه آن در جامعه انسانی، مبتنی بر ریشه‌های فطری اخلاق، عرف و مذهب، عقل و عدل و مصالح اجتماعی و بر اساس ضرورت‌های کنترل و پیشگیری جرایم و تخلفات پزشکی، صیانت از حقوق بیماران، تمیز بایدها و نبایدها در حوزه اعمال پزشکی و تأمین مصالح اجتماعی و اقتصادی، به مثابه رشته‌ای ممتاز، گسترده و دارای شاخه‌های فرعی، تکوین یافته است و متکفل ترسیم تکالیف و مسئولیت‌ها و حمایت و حفاظت متقابل از حقوق بیماران و جامعه پزشکی و عموم افراد در تقابل با نظام درمان در عرصه سلامت و اجتماع گردیده است. ملاحظات اخلاقی: در این مطالعه اصول اخلاق در پژوهش به ویژه حفظ اصالت اثر و امانتداری در ارجاعات لحاظ گردیده است. نتیجه‌گیری: بکارگیری دانش حقوق پزشکی، زمینه مدیریت بهینه حل و فصل اختلافات و چالش‌های حقوقی (و اخلاقی و فرهنگی) در فرایند اعمال درمانی و پیشرفت‌های پزشکی را فراهم می‌آورد. کارکردهای حقوق پزشکی در مراحل علمی و اجرایی می‌تواند به اشکال مختلفِ آموزش مقدمه حقوق پزشکی به حرف سلامت، توسعه پژوهش‌های حقوق پزشکی و استمداد در تدوین قوانین و مقررات، استقرار واحدهای مشاوره حقوقی در دانشگاه‌ها و مراکز سلامت و درمان، مشاوره در پزشکی قانونی، وکالت و کارشناسی در امور قضایی، تحقق یابد.