واکاوی مفهوم رضایت و تئوری برائت در آیینه حقوق پزشکی

نویسنده

دکترای حقوق پزشکی از دانشگاه سوربن، فلوشیپ اخلاق زیستی، دانشیار و رییس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید

چکیده
مفهوم رضایت و تئوری برائت نگـرشى نوین و رویکـردى مهم در حقـوق پزشکى تلقى مى‏گرددکه مطالعه آن به عنوان یکى از شرایط اساسى مسؤولیت پزشکى، از اهمیت خاصى برخوردار است. رضایت به معالجه و درمان بر این نکته دلالت دارد که هر فرد عاقل و بالغى حق دارد در مورد درمان یا روش درمانى که برایش توصیه شده یا ضرورت دارد، تصمیـم بگیـرد. بر این اساس، قانون‌گذار تصریحاً به اخذ رضایت از بیمار یا اولیای قانونى وى در اَعمال جراحى و طبى اشاره نموده و وجود چنین رضایت و برائتی را در کلیه اعمال جراحى و طبى، به جز در موارد ضرورى و فورى لازم دانسته است، لیکن با توجه به این‌که در نظام حقوقى ایران به تبعیت از فقه امامیه نهاد تأسیسی برائت قبل از عمل در اعمال جراحی و طبی مورد توجه قانونگذار قرار گرفته و مبناى نظرى مسؤولیت پزشکى است، اخذ رضایت از بیمار، مشروعیت اعمال پزشکى و رعایت موازین فنى و علمى و نظامات دولتى پایان راه و از علل تامه سقوط مسؤولیت پزشکى نیست و پزشک مسؤول جبران خسارات جانى و مالى وارده به بیمار است، مگر این‌که قبل از شروع درمان از بیمار یا اولیای او برائت حاصل نموده و مرتکب تقصیری هم نشده باشد، لذا واکاوی مفهوم رضایت و تئوری برائت در حقوق پزشکی موضوعی است که در این مقاله به تفصیل مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار گرفته ‌است.

کلیدواژه‌ها