افشای اسرار بیماران در آیینه حقوق پزشکی

نویسنده

دکترای حقوق پزشکی از دانشگاه سوربن، فلوشیپ اخلاق زیستی، دانشیار و رییس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید

چکیده
رازداری در ساحت پزشکی و حفظ اسرار بیماران، بایسته‌ای است که ریشه در اصول مسلم اخلاقی و عرفی داشته و سنگ بنای اعتماد میان پزشک و بیمار بر آن استوار است؛ از این روی، مورد حمایت قوانین و از ابعاد برجسته حقـوق پزشکی محسوب می‌شود؛ به-گونه‌ای که نقض آن با ضمانت اجرای کیفری مواجه می‌گردد. این مطالعه با هدف بررسی ماهیت و ابعـاد افشای اسرار بیماران در چارچوب حقوق پزشکی و تبیین استثنائات و احکام مترتب بر آن با رویکرد نقدی بر نظم حقـوقی کنونی، به صورت توصیفی به انجام رسید. یافته ها نشان داد که قاعده اولیه حاکم بر روابط پزشکی لزوم حفـظ اسرار بیمار و تحقق جرم و ایجاد مسئولیت کیفری در صورت افشای اسرار است؛ لیکن با استناد به نظم عمـومی و مصالح اجتماعی استثنائاتی به عنوان عوامل موجهه جرم بر این قاعده از سوی قوانین و عرف موجود (موارد اضطرار) در نظر گرفته شده که ارائه اسرار و اطلاعات پزشکی را به عنوان تکلیفی قانونی برعهده پزشک قرار داده است. به نظر می‌رسد با تکیه بر معیار «حمایت کافی» به جای تأکید بر «حمایت حداکثری» در رابطه با حفظ اسرار بیماران، لازم است ضمن تصریح قانونی بر موارد استثنایی افشای اسرار بیماران و نیز بروزرسانی قوانین موجود با امعان نظر به مسائل و بیماری‌های نوظهور، نسبت به رفع زمینه تشتت و ابهام و مآلا ایجاد شفافیت و انسجام حقوقی، توجه و اهتمام بیشتری صورت پذیرد.

کلیدواژه‌ها