پدیده سهم خواهی (Fee Splitting) * در پزشکی: پیامدهای اخلاقی، قانونی و اجتماعی

نویسندگان

دانشیار گروه جراحی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، مرکز تحقیقاتجراحی، بیمارستان رسول اکرم (ص)

چکیده
پدیده Fee Splitting یا تقسیم غیرقانونی و غیراخلاقی حق‌الزحمه بین پزشکان و سایر ارائه‌دهندگان خدمات سلامت، یکی از چالش‌های مهم اخلاق حرفه‌ای در پزشکی است. این رفتار که غالباً به‌منظور جذب بیماران بیشتر یا افزایش سود مالی انجام می‌شود، پیامدهای جدی اخلاقی، قانونی و اجتماعی به همراه دارد. این مقاله با هدف بررسی ابعاد مختلف Fee Splitting، ابتدا به تعریف و انواع این رفتار پرداخته و سپس پیامدهای آن را تحلیل می‌کند. در ادامه، رویکردهای جهانی در مواجهه با این پدیده، از جمله قوانین سختگیرانه در ایالات متحده، سیستم گزارش‌دهی شفاف در بریتانیا و بهره‌گیری از فناوری در سنگاپور ارائه شده است. در ایران، علی‌رغم وجود قوانین ممنوع‌کننده این رفتار، ضعف نظارت و فشارهای اقتصادی منجر به استمرار این پدیده در برخی بخش‌های نظام سلامت شده است. بررسی تجارب موفق جهانی نشان می‌دهد که ایجاد سیستم‌های نظارتی شفاف، بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای شناسایی تخلفات و فرهنگ‌سازی از طریق آموزش اصول اخلاق حرفه‌ای می‌تواند نقش مؤثری در کاهش Fee Splitting داشته باشد. این مقاله همچنین به راهکارهای عملی برای پیشگیری و مقابله با Fee Splitting در ایران پرداخته است. این راهکارها شامل تقویت قوانین نظارتی، آموزش اخلاق حرفه‌ای به پزشکان، استفاده از فناوری‌های نوین برای نظارت بر تعاملات مالی و ایجاد انگیزه‌های مالی شفاف و قانونی است. در نهایت، بر اهمیت فرهنگ‌سازی و تغییر نگرش عمومی در جامعه پزشکی تأکید شده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که Fee Splitting به‌عنوان یک چالش جدی اخلاق حرفه‌ای، نیازمند تعهد مشترک پزشکان، سیاست‌گذاران و جامعه است. تنها با اصلاح ساختارهای نظارتی، آموزش و استفاده از ابزارهای نوآورانه می‌توان به ایجاد یک نظام سلامت شفاف‌تر و اعتمادسازی در جامعه پزشکی دست یافت.

کلیدواژه‌ها