دانشیار مدیریتخدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقاء سلامت، بندرعباس
چکیده
زمینه و هدف: توانبخشی پس از سکته مغزی نقش مهمی در کمک به بیماران جهت بازیابی تواناییهای حرکتی و بهبود کیفیت زندگی آنها دارد. پیشرفتهای اخیر در فناوری، به ویژه پدیده واقعیت مجازی، پتانسیل قابل توجهی را در جهت افزایش کارآمدی برنامههای توانبخشی پس از سکته مغزی ایجاد نموده است. هدف این مطالعه، بررسی پتانسیلها و فرصتهای ایجاد شده توسط مداخلات مبتنی بر واقعیت مجازی در زمینه توانبخشی پس از سکته مغزی میباشد. مواد و روشها: در این مطالعه مروری، 349 مقاله مرتبط با اهداف مطالعه با جستجوی پایگاههای داده Web of Science، PubMed و Science Direct، همچنین Google Scholar با کلید واژههای Rehabilitation, Post-stroke, Movement Disability, Virtual Reality در فاصله زمانی بین ابتدای سال 2015 تا 2023 حاصل شد. در نهایت، پس از انجام مراحل پالایشی تکرارگیری و حذف مطالعات غیرهمسو با هدف مطالعه حاضر، 67 مقاله انتخاب شد و پس از تحلیل محتوا، یافتهها در قالب مقاله حاضر تدوین گردید. یافتهها: طراحی محیطهای چندبعدی تعاملی متناسب با فعالیتهای روزانه و عاری از محدودیتها و خطرات محیطهای واقعی، شخصی سازی تمرینات متناسب با وضعیت خاص هر بیمار، خوشایند بودن و رفع موانع روانشناختی انجام تمرینات، توانمندسازی و آموزش سریع بیمار جهت استفاده از محیط مجازی، ارائه خدمات توانبخشی از راه دور و امکان پایش توسط مراکز تخصصی و نیز امکان ثبت و نمایش میزان پیشرفت درمان های توانبخشی از جمله پتانسیلهای ذکر شده در منابع برای ارائه خدمات توانبخشی در بستر واقعیت مجازی بود. نتیجهگیـری: توانبخشی با استفاده از واقعیت مجازی به عنوان یک گزینه درمانی متناسب با پیشرفتهای فناوری، بستر اثربخشی را برای توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی فراهم میکند که در آن هر بیمار متناسب با وضعیت خود میتواند گزینه درمانی اختصاصی خود را در یک فضای خوشایند و برانگیزاننده انتخاب نماید و تمرینات توانبخشی خود را با مشخص بودن نوع تمرینات، تعداد و میزان تکرار هر یک از آنها انجام داده و با دریافت بازخورد از نحوه انجام تمرینات و نیز میزان پیشرفت، مسیر را برای بازیابی بهینه-ترین حالت عملکرد ادامه دهد.