هوش مصنوعی در نوآوری و استراتژی سرمایه گذاری برای توسعه خدمات جراحی هوشمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، گرایش بازاریابی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اداری

چکیده
زمینه و هدف: هدف اصلی این تحقیق بررسی نقش هوش مصنوعی در نوآوری و استراتژی سرمایه‌گذاری برای توسعه خدمات جراحی هوشمند در نظام سلامت ایران است. پژوهش با تمرکز بر شناسایی موانع، فرصت‌ها و راهکارهای توسعه این فناوری در محیط سلامت ایران انجام شده است.
مواد و روش‌ها: این مطالعه با روش ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ ذی‌نفع کلیدی شامل جراحان، مدیران بیمارستان، توسعه‌دهندگان فناوری، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران سلامت جمع‌آوری و با تحلیل مضمون و نرم‌افزارNVivo بررسی شد. در بخش کمی، داده‌های ۳۰ بیمارستان مجهز به فناوری‌های جراحی هوشمند عمدتاً در شهرهای بزرگ ایران گردآوری و با تحلیل رگرسیون خطی و مدل‌سازی اقتصادی تحلیل شد.
یافته‌ها: در بخش کیفی، سه مقوله اصلی شناسایی شد: موانع سرمایه‌گذاری (مانند محدودیت‌های مالی و زیرساختی)، فرصت‌های نوآوری (افزایش دقت جراحی و کاهش زمان عمل)، همکاری بین‌سازمانی (شراکت با شرکت‌های فناوری و حمایت سیاست‌گذاران)، نتایج نشان داد که هوش مصنوعی تأثیر معنی‌داری بر کارایی خدمات جراحی (β = 0.750، p = 0.007) و نرخ بازگشت سرمایه (β = 0.680، p = 0.009) دارد. با این حال، محدودیت‌های ارزی،ROI را از 3/15% در شرایط بهینه به 8.0% در واقعیت کاهش می‌دهد.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان می‌دهد تحقق پتانسیل کامل هوش مصنوعی در جراحی هوشمند نیازمند سرمایه‌گذاری هوشمندانه، حمایت سیاستی و توسعه زیرساخت‌های فناورانه است. چارچوب عملیاتی مبتنی بر نظریه‌های نوآوری باز و قابلیت‌های پویا می‌تواند به تصمیم‌گیـرندگان در ترسیم مسیـر توسعه پایدار فناوری‌های هوشمند در نظام سلامت ایران کمک کند.

کلیدواژه‌ها


1. Chen G, He Y, Shi Z, Wang L. Artificial
intelligence in surgical medicine: A brief review. Ann Med Surg. 2025; 87(4): 2180–2186. doi:10.1097/MS9.0000000000003115.
2. Ghasemi T, Kiani A. Applications of
Artificial Intelligence in Medicine and Pharmacy. In: 8th International Conference on Science,
Engineering, and the Role of Technology in
Modern Businesses; 1403. Available from: https://civilica.com/doc/2251378.
3. Al-Asiri MBQ, Al-Asmari AA. Role of artificial intelligence in supporting the performance of surgical robots: A survey. Computación y Sistemas. 2024; 28(3). doi: 10.13053/cys-28-3-5181.
4. Manafi Nasser M, Mirzaei H, Mirzaei H. Biomechanical modeling based on
artificial intelligence: opportunities and challenges in the development of advanced medical equipment.
In: The First International Conference on
Artificial Intelligence in the Era of Digital Transformation; 1403. Available from: https://civilica.com/doc/2242544.
5. Kazemi Sahlvani Z. A review of the role of
artificial intelligence in medical industries. In:
Third International Conference on Recent
Advances in Engineering, Innovation and Technology; 1403. Available from: https://civilica.com/doc/2213025.
6. Khalvati M, Karimi M. Exploring the challenges, barriers and facilitators of patients' trust in the use of artificial intelligence in cardiac surgery. In: Sixth International Conference on Health, Educational Sciences and Psychology; 1403. Available from: https://civilica.com/doc/2188138.
7. Yangi K, On TJ, Xu Y, Gholami AS, Hong J, Reed AG, et al. Artificial intelligence integration in surgery through hand and instrument tracking: A systematic literature review. Front Surg. 2025; 12: 1528362. doi:10.3389/fsurg.2025.1528362.
8. Sheikhifard F. Applications of Artificial Intelligence in Orthopedic Surgery. In: 22nd International Conference on Information Technology, Computers and Telecommunications; 1402. Available from: https://civilica.com/doc/2009671.
9. Arab Fard M. Artificial Intelligence and Its Role in Health and Medicine with a Look to the Future. In: National Conference on Mobilizing People and National Resources in Sacred Defense; 1403. Available from: https://civilica.com/doc/2254828.
10. Sadeghi Garmarudi M, Rafieirad S. A review of advances in artificial intelligence, robotics, augmented and virtual reality in neurosurgery. In: 14th International Conference on Advanced Research in Science, Engineering and Technology; 1403. Available from: https://civilica.com/doc/2122840.
11. Mohammadi Sh, Hariri A. Investigating the application of artificial intelligence in the design of medical surgical robots. In: 14th International Conference on Information Technology, Computers and Telecommunications; 1400. Available from: https://civilica.com/doc/1444923.
12. Shaddel M, Jamalpour M, Zand M, Yousefi M. An overview of the applications of artificial intelligence and machine learning in orthopedic surgery (challenges, techniques). In: 7th International Conference on Innovative Technologies in Science, Engineering and Technology; 1400. Available from: https://civilica.com/doc/1231676.