ترسیم نقشه علمی مقالات تاریخ جراحی بر اساس تحلیل استنادی و موضوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
زمینه و هدف: ترسیم نقشه علمی تولیدات علمی تاریخ جراحی ایران بررسی وضعیت فعلی و جایگاه علمی این حوزه در سطح ملی و بین‌المللی است. هدف از این اقدام شناسایی نقاط قوت و ضعف، تعیین اولویت‌های پژوهشی و ارتقاء کیفیت و کمیت تولیدات علمی در حوزه تاریخ جراحی می‌باشد.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به روش اسنادی و تحلیل هم ‌رخدادی واژگان انجام شد. همچنین این پژوهش از نظر هدف کاربردی است. جامعه‌ی پژوهش را کلیه مقالات نمایه شده پژوهشگران ایرانی در پایگاه اطلاعاتی وب آو ساینس طی سال‌های 1960 تا 2024 در حوزه تاریخ جراحی ایران تشکیل می‌دادند. همچنین با استفاده از نرم افزار VOSviower نقشه‌های مورد نظر ترسیم شدند.
یافته‌ها: تحلیل نقشه‌های علمی و شبکه‌های همکاری در حوزه تاریخ جراحی ایران طی سال‌های 1960 تا 2024 نشان می‌دهد که این حوزه از تنوع موضوعی و عمق علمی قابل توجهی برخوردار است. موضوعاتی چون جراحی قلب و عروق، سرطان، جراحی چاقی، نورولوژی و بیماری‌های کودکان، مطالعات موردی و اپیدمیولوژی از محورهای اصلی پژوهش‌ها به شمار می‌روند. تمرکز بر واژه‌های "جراحی" و "ایران" بیانگر توجه ویژه به مسائل بومی و نیازهای سلامت کشور است. همچنین، خوشه‌بندی‌های متنوع و ارتباطات قوی میان موضوعات مختلف، نشان ‌دهنده بلوغ علمی و حرکت به سوی پژوهش‌های بین‌رشته‌ای است. در بعد همکاری‌های بین‌المللی، ایران به عنوان هسته مرکزی تولید علم در این حوزه نقش‌آفرینی می‌کند و بیشترین تعاملات را با کشورهای پیشرفته‌ای مانند ایالات متحده، انگلیس، آلمان و کانادا دارد که این امر موجب ارتقاء کیفیت و انتقال دانش شده است. در سطح سازمانی نیز دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، شیراز، تبریز و دیگر مراکز تخصصی با ایجاد شبکه‌های همکاری گسترده، نقش مهمی در پیشبرد تحقیقات و توسعه علمی کشور ایفا می‌کنند. بطور کلی، این روندها نویدبخش آینده‌ای روشن برای ارتقاء جایگاه علمی ایران در حوزه جراحی و پزشکی جهانی است و زمینه توسعه پژوهش‌های بین‌رشته‌ای و پاسخگویی بهتر به نیازهای سلامت جامعه را فراهم می‌سازد.
نتیجه‌گیـری: نتایج تحلیل نقشه‌های علمی و شبکه‌های همکاری در حوزه تاریخ جراحی ایران نشان می‌دهد که این حوزه از تنوع موضوعی، بلوغ علمی و همکاری‌های گسترده ملی و بین‌المللی برخوردار است. این روندها، زمینه‌ساز ارتقاء جایگاه علمی ایران در جراحی و توسعه پژوهش‌های بین‌رشته‌ای و پاسخگویی بهتر به نیازهای سلامت جامعه خواهند بود.

کلیدواژه‌ها


1. Sedighi M. Using of co-word analysis method in mapping of the structure of scientific fields
(case study: The field of Informetrics). 2015; 30 (2): 373-396.
2. Makkizadeh F, Hazeri A, Hosininasab S, Soheili F. Thematic Analysis and Scientific Mapping of Papers related to Depression Therapy in PubMed. jha. 2016; 19 (65): 51-63.
3. Osareh Faridah, Marfat Rahman. Participation of Iranian researchers in the production of global science in Medline (the field of basic and interdisciplinary medical sciences). Rahyaft. 1384, 2022; (35): 39-44.
4. Paul, R. J. Visualizing a knowledge domain's intellectual structure. Research Feature. Available at: ww. pages. drexel. edu/ papers/ copruter. Html. 2001. Accessed 13 Sep, 2017.
5. Mostafavi I, Osareh F, Heidari G,
Tavakolizadeh-Ravari M. Analysis and Comparison of Interdisciplinary Relations of Library Science and Information Science Based on Citation Clustering in The Period of Before and After the Appearance of the Web. Journal of Information Processing and Management. 2016; 31 (3): 675-703.
6. Moradi, S, Study of the thematic tendencies of knowledge management articles in the field of information science and dentistry with the citation analysis approach, Yazd University, M.A Thesis, 2016.
7. Tavakolizadehravari, M. The Growth of Medical Sciences Subjects: A Correlation Analysis between Development of MeSH and Medline. Health Information Management, 2008; 4 (2): 185.
8. Tavakolizadeh Ravari, M., Nejabatian, M.
Document-Term Clustering: Proximity of Subjects Correspond with Psychology of Marriage in Biomedicine Literature during the Years “1990-99” and “2000-2008”. Health Information Management, 2010; 7 (2).
9. Asadi, S., Ferouni Shamili, N. Analysis and visualization of collaboration among Iranian research institutes for humanities. Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 2016; 3 (6): 60-80.
10. Nickar, M., Alijani, R., Karami, N, Drawing the Scientometric Map of Scientific Field of Surgery using VOS Viewer Software, Iranian Journal of Surgery, 2018; 25 (4): 47.
11. Raeeszadeh M, Karamali M. Scientific
Mapping of Military Trauma Papers using Co-Word Analysis in MEDLINE. J Mil Med. 2018; 20 (5): 476-487.