زمینه و هدف: درمان به مـوقع آسیب اندام در بیمـاران ترومایی، موجب حفظ اندام می‌شود، ولی اصرار بی‌مورد در حفظ اندام در مـوارد آسیب شدید بدون در نظر گرفتن مراقبت‌های ویژه ،عـوارض متعددی به همـراه خواهد داشت. این عوارض که عمـدتاً به علت برقراری مجـدد پرفیـوژن بافتی در اندام دچار ایسکمی ایجاد می‌شوند، اداره بیهـوشی بیمار و وضعیت وی حین و پس از عمل را تحت تأثیـر قرار می‌دهند و گاه سبب مرگ و میر بیماران می‌گردد. از این رو اگر بتوان به کمک معیـارهای بالینی قبل از عمل، میـزان و شدت بروز این عوارض را پیش‌بینی کرد، امکان اداره بهتـر بیمار و کاهش این عـوارض فـراهم می‌گردد. هدف ما از این مطالعه تعیین پی‌آیند و عـوارض اعمال جراحی ترمیم عـروق با توجه به بعضی مشخصه‌های قبل از عمل می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت توصیفی ـ تحلیلی گذشته‌نگر در بیمارانی که طی سال‌های 1374 ـ 1384 در بیمارستان الزهرا به سبب آسیب‌های عروقی تحت ترمیم شریان قرار گرفته بودند صورت گرفت و بر پایه تعدادی از معیارهای بالینی شامل شدت آسیب بافت‌های استخوانی و نرم‌، درجه شوک، مدت زمان ایسکمی اندام و سن، نمره‌ای تحت عنوان Mangled Extremity Severity Score =MESS برای تعیین درجه آسیب اندام محاسبه گردید. سپس بیماران به دو گروه، یکی با نمره کمتر از 7 و دیگـری با نمرة مساوی یا بیشتر از 7 تقسیم شده، فراوانی نسبی برخی عـوارض حین و پس از عمل در هر گروه محاسبه گردید و ضمن مقایسه دو گروه، با ‌آزمون آماری Fisher’s Exact Test تحلیل آماری انجام گرفت و P value <0.05 معنی‌دار تلقی شد. یافته‌ها: در مجمـوع 68 بیمار در هر گروه، شامل یک گروه 54 نفری با MESS کمتـر از 7 و یک گروه 14 نفری با MESS بیشتر یا مساوی 7 بررسی و مقایسه شدند. فـراوانی نسبی عـوارض حین عمل شامل: هیپوتانسیون، نیاز به داروهای وازوپرسور، اختلال اسید و باز و فـراوانی نسبی عـوارض بعد از عمل شامل: نیاز به تهویه مکانیکی، تأخیر در خارج سازی لوله تراشه، عمل مجـدد اندام، آمپوتاسیـون اندام، مـرگ (فـوت بیمار) و ایست قلبی در طول درمان، همچنین میانگین بی‌کربنات و خون مصرفی حین عمل و میانگین BUN و کـراتینین بیماران 24 ساعت پس از عمل و طول مـدت بستری بیمـاران در گروه با 7 MESS نسبت به گروه با MESS<7 بیشتـر بود. میانگیـن ایست قلبی حین عمل در دو گروه اختلاف معنی‌داری نداشت. نتیجه‌گیـری: شیـوع 14 مورد از 17 مورد عارضه بررسی شده، به طور قابل ملاحظه‌ای در بیماران با 7 MESS بیشتـر از گروه با MESS<7 می‌باشد و اصرار بر حفـظ اندام در این بیماران، بر شدت عـوارض و وخیـم شدن پیش‌آگهی می‌افـزاید. با توجه به اینکه با افـزایش درجه معیار MESS بر میزان عـوارض ایجاد شده پس از عمل و احتمال مرگ افـزوده می‌شود لـذا، قابل توجه است که در بیمـارانی که اقـدام به ترمیم عـروق در آنها انجـام می‌شود هر چقدر معیار فـوق بالاتر باشد باید اقدامات احیاء و مراقبت‌های ویژه خاصی حول و حوش عمل برای این دسته افـراد صورت گیرد. انجام تحقیقـات مشابه در سایر مـراکز کشور جهت گسترش دانش ما در این زمینه و فـراهم آوردن بستر مناسب برای استفـاده عملی از نتایج حاصل پیشنهـاد می‌گردد.