زمینه و هدف: با توجه به اثرات جسمی و روانی ناخوشایند درد پس از اعمال جراحی و لزوم در اختیار داشتن دارویی مؤثر و کم عارضه که به راحتی قابل استفاده و در دسترس باشد، مطالعه‌ای با هدف مقایسة اثر بوپرنورفین زیرزبانی با پتیدین تزریقی در کاهش درد بعد از اعمال جراحی کولورکتال انجام شد. مواد و روش‌ها: بیمارانی که در بخش جراحی بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص)، تحت جـراحی‌های الکتیـو کولورکتال قرار گرفته بودند، به صورت تصادفی، به یکی از دو گروه دریافـت کننده بوپرنورفین زیر زبانی (به صورت قرص‌های 4/0 میلی‌گرمی) یا پتیـدین عضلانـی (دوزهای میلـی‌گـرمی) اختصـاص داده شـدند. شـدت درد بیمـاران و تغییـرات آن، با استفاده از مقیاس دیداری [Visual Analogue Scale (VAS)] مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین عوارض جانبی داروها و میزان رضایتمندی بیماران از نحوة کنترل درد مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: شدت درد که در اتاق ریکاوری در 2 گروه تفاوت ارزشمندی نداشت. در اندازه‌گیری‌های بعدی همواره در گروه دریافـت کننده بوپرنورفین زیرزبانی کمتر از گروه دریافت کننده پتیدین تزریقی بود. آزمون ویژه اندازه‌گیری‌های مکرر (Repeated Measures ANOVA)، نشان‌دهنده اثر معنی‌دار گروه مداخله بر شدت درد بیماران بود (P<0.001). میزان بروز عوارض جانبی در 2 گروه اختلاف آماری معنی‌دار نداشتند (P>0.05). رضایت‌مندی بیماران در گروه دریافت کننده بوپرنورفین زیرزبانی بیشتر از گروه دریافت کننده پتیدین تزریقی بود (P<0.001). نتیجه‌گیـری: به نظر می‌رسد بوپرنورفین زیرزبانی در کنترل درد بعد از عمل در بیماران، دارویی مؤثر و کم عارضه است و اثر بخشی آن از پتیدین تزریقی بیشتر است، با توجه به روش راحت‌تر تجویز آن، توصیه می‌شود در کنترل درد پس از اعمال جراحی‌های کولورکتال مورد استفاده قرار گیرد.