بررسی مقایسه ای ارزش تشخیصی دو روش ام آر آی و میلوگرافی سی تی میلوگرافی در تعیین سطوح نیازمند لامینکتومی و فورامینوتومی در بیماران مبتلا به تنگی دژنراتیو کانال نخاع کمری کاندید جراحی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جراح مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان سینا، بخش جراحی مغز و اعصاب

2 استاد گروه جراحی مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان سینا، بخشجراحی مغز و اعصاب

3 استادیار گروه جراحی مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان سینا، بخش جراحی مغز و اعصاب

چکیده
زمینه و هدف: تنگی دژنراتیو کانال نخاع کمری یکی از بیماری‌های شایع در حوزه جراحی اعصاب می‌باشد که در خصوص روش‌های تشخیصی و معیارهای تشخیص این بیماری اتفاق نظر وجود ندارد. میلوگرافی و سی تی میلوگرافی به عنوان یکی از اولین روش‌های تشخیصی هنوز جایگاه خود را در برخی موارد حفظ کرده‌اند. از طرفی نقص‌های ام آر آی در شناخت برخی پاتولوژی‌ها و جنبه‌های دینامیک ستون فقرات آشکار شده است. به منظور مقایسه ارزش تشخیصی این دو روش، مطالعات اندکی بر روی تنگی کانال نخاع کمری متمرکز بوده که تقریباً همه آنها گذشته‌نگر بوده‌اند. لذا این مطالعه به صورت آینده‌نگر و با هدف مقایسه ارزش تشخیصی این دو روش و تعیین عوامل مؤثر بر برتری هر روش، طراحی شده است. مواد و روش‌ها: تعداد ۸۳ بیمار قبل از عمل جراحی تحت ام آر آی و میلوگرافی - سی تی میلوگرافی قرار گرفتند. تصاویر به صورت بی‌نام توسط دو جراح اعصاب ارزیابی شده و تعداد سطوح نیازمند لامینکتومی بر حسب هر روش ثبت شد. ارزیاب دیگری تعداد سطوح تنگی را در حین عمل جراحی ثبت کرد. Inter-Observer Reliability برای هر روش و هماهنگی یافته‌های قبل از عمل با یافته‌های حین عمل با محاسبه ضریب توافق کاپا محاسبه شد. تأثیر هر یک از یافته‌های دموگرافیک، شرح حال، معاینه بالینی و یافته‌های رادیولوژیک بر برتری هر یک از دو روش با استفاده از آزمون تی، کای اسکوار و ضریب همبستگی اسپیرمن مورد ارزیابی قرار گرفت. آنالیز داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS صورت گرفت و حد معنی‌داری (01/0 >P ) در نظر گرفته شد. یافته‌ها: ضریب توافق کاپا بین دو ارزیاب برای ام آر آی ۶۱/0 و برای میلوگرافی - سی تی میلو گرافی ۵۶/0 بود. این ضریب برای هماهنگی دو ارزیابی ام آر آی با یافته‌های حین عمل ۵۲/0 و ۵/0 و برای میلوگرافی - سی تی میلوگرافی ۴۳/0 و ۴۵/0 محاسبه شد. پس از جدا کردن بیماران دارای هرنی دیسک از بیماران فاقد هرنی دیسک، کاپا در میلوگرافی - سی تی میلوگرافی بیماران فاقد هرنی دیسک تا حد ۳۶/0 و ۳۹/0 برای دو ارزیاب افت کرد. در بررسی تأثیر عوامل مختلف بر ارزش تشخیصی هر یک از این دو روش، تنها عامل مؤثر، تنگی لترال رسس بود که میلوگرافی - سی تی میلوگرافی در آن تا حد نزدیک به معناداری دقت تشخیصی بالاتری داشت (056/0P = ). نتیجه‌گیـری: ام آر آی با توجه به هماهنگی بیشتر با یافته‌های حین عمل و Inter-Observer Reliability تست تشخیصی انتخابی برای تصمیم‌گیری در مورد وسعت عمل جراحی می‌باشد و میلوگرافی - سی تی میلوگرافی را می‌توان برای بررسی بیماران مبتلا به تنگی لترال رسس، بیماران راجعه و بیماران با سابقه وسیله‌گذاری یا به عنوان روش جایگزین ام آر آی و با همان دقت تشخیصی در بیماران دارای هرنیاسیون دیسک مورد استفاده قرار داد.

کلیدواژه‌ها


1. Bartynski WS, Lin L. Lumbar root compression in the lateral recess: MR imaging, conventional myelography, and CTmyelography comparison with surgical confirmation. American Journal of Neuroradiology 2003; 24: 348-360.
2. Weisz GM, Lamond TS, Kitchener PN. Spinal imaging: Will MRI replace myelography? Spine 1988; 13: 65-8.
3. Michael J, Styles B, Clarence J, Monroe L: Lumbar herniated disk disease: Comparison of MRI, Myelography and Post-Myelographic CT scan with surgical findings. Orthopedics 1994; 17, 2: 121.
4. Ozdoba C, Gralla J, Rieke A, Binggeli R, Schroth G. Myelography in the age of MRI: Why we do it and how we do it. Radiology Research and Practice. 2011, Article ID 329017.
5. Epstein N, Epstein J, Carras R, Hyman R: Far lateral lumbar disc herniations and associated structural abnormalities: An evaluation in 60 patients of the comparative value of CT, MRI and Myelo-CT in diagnosis and management. Spine 1990; 5: 534-9.
6. Shun JL, Ru SZ. MRI and myelography in the diagnosis of lumbar canal stenosis and disc herniation. A comparative study. Chinese Medical Journal 1991; 104(4): 303-306.
7. Grams A Gempt J Förschler A. Comparison of spinal anatomy between 3-Tesla MRI and CT-myelography under healthy and pathological conditions. Surg Radiol Anat 2010; 32: 581-585.
8. Wilen J, Danielson B, Gaulitz A, Niklason T, Schonstorm N, Hansson T. Dynamic effects on the lumbar spinal canal: Axially loaded CT myelography and MRI in patients with sciatica and/or neurogenic claudication. Spine 1997; 24: 2968-2976.
9. Alyas F, Connell D, Saifuddin A. “Upright positional MRI of the lumbar spine,” Clinical Radiology, vol. 63, no. 9, pp. 1035-1048, 2008.
10.       Song K, Choi BW, Kim GH, Kim JR: Clinical Usefulness of CT-myelogram Comparing with the MRI in Degenerative Cervical Spinal Disorders: Is CTM Still Useful for Primary Diagnostic Tool? J Spinal Disord Tech 2009; 22: 353-357.
11.       Morita M, Miyauchi A, Okuda S, Oda T, Iwasaki M. Comparison Between MRI and Myelography in Lumbar Spinal Canal Stenosis for the Decision of Levels of Decompression Surgery. J Spinal Disord Tech 2011; 24: 31-36.
12.       Postacchini F, Amatruda A, Morace GB. Magnetic resonance imaging in the diagnosis of lumbar spinal canal stenosis. Ital J Orthop Traumatol. 1991; 17: 327-337.
13.       Danielson BI, Willen J, Gaulitz A. Axial loading of the spine during CT and MR in patients with suspected lumbar spinal stenosis. Acta Radiol. 1998; 39: 604-611.
14.       Elsig JP, Kaech D. Dynamic imaging of the spine with an open upright MRI: present results and future perspectives of fmri. Eur J Orthop Surg Traumatol. 2007; 17: 119-124.
15.       Ferreiro Perez A, Garcia Isidro M, Ayerbe E. Evaluation of intervertebral disc herniation and hypermobile intersegmental instability in symptomatic adult patients undergoing recumbent and upright MRI of the cervical or lumbosacral spines. Eur J Radiol. 2007; 62: 444-448.
16.       Hansson T, Suzuki N, Hebelka H, et al. The narrowing of the lumbar spinal canal during loaded MRI: the e-ects of the disc and ligamentum flavum. Eur Spine J. 2009; 18: 679-686.
17.       Willen J, Danielson B, Gaulitz A. Dynamic e-ects on the lumbar spinal canal: axially loaded CT-myelography and MRI in patients with sciatica and/or neurogenic claudication. Spine. 1997; 22: 2968-2976.
18.       Ogikubo O, Forsberg L, Hansson T. The relationship between the crosssectional area of the cauda equina and the preoperative symptoms in central lumbar spinal stenosis. Spine. 2007; 32:
1423-1428.
19.       Lee SY, Kim TH, Oh JK, Lee SJ, Park MS. Lumbar stenosis: A Recent Update by Review of Literature. Asian Spine J. 2015; 5: 818-28.
20.       Kirkaldy-Willis WH, Wedge JH. Lumbar spinal nerve lateral entrapment. Clin Orthop Relat Res. 1982; 169: 171-8.