واکاوی چالش های حقوقی مسؤولیت پزشک در زمینه جراحی زیبایی

نویسندگان

استادیار گروه حقوق، دانشگاه ملایر

چکیده
جراحی زیبایی به عنوان یکی از اقسام جراحی پلاستیک در پی گسترش دانش جراحی ترمیمی که در ابتدا اغلب به جهت ترمیم اعضای آسیب دیده یا نامتعارف بکار می‌رفت، به دنبال تغییر در سبک زندگی و ارزش‌های اجتماعی، مورد توجه بسیاری از جوامع قرار گرفت. پیچیدگی‌های تبیین مسؤولیت پزشک در جراحی زیبایی باعث شد که نظرات مختلفی در مورد چگونگی مسؤولیت پزشک در این جراحی‌ها ارائه شود؛ در این رابطه باید اذعان داشت که ریشه اغلب موارد مسؤولیت پزشکان ناشی از رعایت نکردن شرایط معافیت از مسؤولیت می‌باشد که در قانون مجازات اسلامی ذکر شده است. در جراحی زیبایی وفق بند ج ماده 158 و ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و نیز ماده 616 (تعزیرات) مصوب 1375، پزشک برای معافیت از مسؤولیت، باید ابتدا ضرورت انجام جراحی را با توجه به خطراتی که در آن وجود دارد احراز نماید، سپس رضایت آگاهانه و آزادانه از بیمار اخذ نموده و خود از تخصص کامل در گرایش مربوطه برخوردار باشد و با توجه به عدم تصور هیچ گونه فوریت در آن، از امکانات و ابزار حداکثری در انجام این اعمال، استفاده نماید. همچنین کارکرد برائت در جراحی زیبایی نمی‌تواند جابجایی بار اثبات باشد و در صورت صدمه کافی است که سببیت جراح در حادثه مشخص شود. در این فرض جراح زیبایی باید از عهده اثبات تمامی تکالیف خود اعم از رعایت تناسب میان سود و خطر در جراحی و اطلاع رسانی و رعایت حداکثری موازین فنی، علمی و نظامات دولتی برآید.

کلیدواژه‌ها


1. عباسی، محمود، 1389، مسؤولیت پزشکی، دوره حقوق پزشکی 2، چاپ دوم، تهران: انتشارات حقوقی.
2. http://www.citelighter.com/science/medicine/knowledgecards/plastic-surgery.
3. Sebastian, A., 1999, a dictionary of history of medicine, New York: London Parthenon publishing Group.
4. محامی، حسامالدین الأحمد، 2011 م، المسؤولیه الطبیبه فی الجراحه التالتّجمیلیه، الطبعه الأولی، بیروت، منشورات الحلبی الحقوقیه.
5. شکرامرجی، ایوب. عباسی، محمود (1387)، مسؤولیت مدنی ناشی از جراحی زیبایی، فصلنامه حقوق پزشکی، سال دوم، شماره چهارم.
6. کلهرنیا گلکار، میثم، 1390، مسؤولیت مدنی پزشک در جراحی­های زیبایی و ترمیمی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.
7. شجاع‌پوریان، سیاوش، 1389، مسؤولیت قراردادی پزشک در برابر بیمار، چاپ اول، تهران، انتشارات فردوسی.
8. عباسی، محمود، 1392، مجموعه مقالات حقوق پزشکی، چاپ اول، جلد پنجم، تهران، انتشارات حقوقی.
9. Mantase, T. Christine, P. Jacquelyn, M, 2006, Cosmetic Surgery and Informed Consent (Legal and Ethical Consideration, Michigan bar Journal.
10.    عمید، حسن، 1389، فرهنگ فارسی عمید، چاپ اول، تهران، میلاد نور.
11.    جعفری لنگرودی، محمدجعفر، 1382، ترمینولوژی حقوق، چاپ سیزدهم، تهران، کتابخانه گنج دانش.
12.    نوربها، رضا، 1383، زمینه حقوق جزای عمومی، چاپ دهم، تهران: کتابخانه گنج دانش.
13.    الحسینی، محمد، 2008 م، عملیات التّجمیل الجراحیه و مشروعیتها الجزائیه بین الشریعه و القانون، الطبعه الاولی، مرکز ابن ادریس حلّی للدراسات الفقهیه.
14.    مکارم شیرازی، ناصر، (بیتا). احکام پزشکی، قم، انتشارات مدرسه امام علی‌بن ‌ابی‌طالب (ع).
15.    معین، محمد، 1371، فرهنگ فارسی، چاپ هشتم، جلد دوم، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
16.    صفایی، سیدحسین، 1391، مبانی مسؤولیت مدنی پزشک با نگاهی به لایحه جدید قانون مجازات اسلامی، فصلنامه علمی پژوهشی دیدگاه های حقوق قضایی، دورۀ 17، شمارۀ 58.
17.    گودرزی، فرامرز، 1377، پزشکی قانونی، چاپ اول، جلد اول، تهران: انتشارات انیشتین.
18.    نجفی، محمدحسن بن باقر، 1404، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. جلد چهل وسوم، جامع فقه اهل البیت، کتابخانه بزرگ فقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.