بررسی وضعیت شناختی در بیماران مبتلا به گلیوم نیم‌کره غالب مغز در بیمارستان سینا در سال 1397

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه جراحی مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان سینا

چکیده
زمینه و هدف: اختلال شناختی در حال حاضر به عنوان یک علائم شایع در بیماران مبتلا به گلیوم شناخته شده است که این اختلال می‌تواند به علت خود تومور یا عوارض ناشی از اقدامات درمانی باشد. همچنین با پیشرفت روش‌های درمانی گلیوم و افزایش میزان بقای بیماران، کیفیت زندگی و وضعیت شناختی به عنوان یک هدف درمانی مطرح شده‌اند. این مطالعه با هدف بررسی شیوع اختلالات شناختی قبل و بعد از جراحی در بیماران مبتلا به گلیوم نواحی غالب (Eloquent)مغزی طراحی شده است. مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت طولی - تحلیلی بر روی 30 بیمار مبتلا به گلیوم نیم‌کره غالب مغز که در سال 1397 در بیمارستان سینا تحت درمان جراحی برداشتن تومور قرار گرفتند، اجرا شده است. قبل از عمل و بعد از عمل به فواصل 0 و 3 و 6 ماه مورد ارزیابی عملکرد شناختی توسط آزمون شناختی آدنبروک (ACE) قرار گرفتند. معنی‌داری اختلاف میانگین و روند تغییرات وضعیت شناختی بیماران توسط آنالیز مدل‌های آمیخته مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: قبل از جراحی، میانگین نمره عملکرد شناختی بیماران 2/74±78/16 بود و 3/83% از بیماران از درجاتی از اختلال شناختی رنج می‌بردند. با انجام جراحی افت مختصری در عملکرد شناختی بیماران مشاهده شد و میانگین نمره عملکرد شناختی بیماران به 17/64±2/18 کاهش یافت. اما این افت عملکرد شناختی معنی‌دار نبود. با گذشت 3 ماه از جراحی بهبود در وضعیت شناختی بیماران مشاهده شد و میانگین نمره عملکرد شناختی بیماران به 74±61/16 افزایش یافت. با ادامه روند بهبودی، در بررسی 6 ماه پس از جراحی میانگین نمره عملکرد شناختی بیماران به 76/82±9/12 رسید که این میزان تفاوت معنی‌داری با وضعیت عملکرد شناختی بیماران بلافاصله بعد از عمل جراحی دارد. نتیجه‌گیـری: در بررسی‌های قبل از جراحی، تعداد زیادی از بیماران دچار اختلال عملکرد در حیطه‌های مختلف عملکرد شناختی بودند و اختلال شناختی به عنوان یکی از علائم برجسته تومور مغزی گلیوم مطرح است. بلافاصله بعد از جراحی شاهد افت مختصر در عملکرد شناختی بیماران بودیم، این افت اما معنی‌دار نبود. بعد از جراحی سیر بهبود بیماران آغاز شد به صورتی که در پیگیری 3 ماهه شاهد بهبود در حیطه‌های مختلف عملکرد شناختی بودیم، اما این بهبود نیز کمتر از حد معنی‌داری بود. با گذشت زمان و ادامه روند بهبودی، در پیگیری 6 ماهه باز هم افزایش عملکرد شناختی بیماران را شاهد بودیم که این بهبود نسبت به زمان بعد از جراحی معنی‌دار گزارش شد. هرچند میانگین عملکرد شناختی بیماران در 6 ماه بعد از جراحی از زمان قبل از جراحی نیز بالاتر بود، اما این بهبود عملکرد معنی‌دار گزارش نشد. مطالعات بیشتر با حجم نمونه بالاتر در این زمینه توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها