بررسی تأثیر ژل قابل جذب ضد چسبندگی در کاهش چسبندگی های روده باریک دسروزه ترمیم نشده و پس از ترمیم در موش های آزمایشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جراح عمومی، مرکز تحقیقات تروما، بیمارستان شهید رجایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

2 استادیار گروه آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مرکز تحقیقات تروما

3 کارشناس مرکز تحقیقات تروما، بیمارستان شهید رجایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

4 دانشیار گروه جراحی عمومی، دانشکده بهداشت و علوم پزشکی، دانشگاه اوربرو، سوئد

5 دانشیار گروه جراحی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، بیمارستان شهید رجایی، مرکز تحقیقات تروما

چکیده
زمینه و هدف: چسبندگی‌های داخل صفاقی در اکثر موارد، به واسطه جراحی‌های شکمی ایجاد می‌شوند و یکی از مهمترین عوارض جراحی و از مهمترین علت‌های مرگ و میر می‌باشد. این چسبندگی‌ها مکرراً باعث عوارض مهمی می‌شوند از قبیل دردهای مزمن شکم و لگن، انسداد و ایلئوس روده باریک، آبسه‌های شکمی، ناباروری در زنان، طولانی شدن و آسیب ارگان‌ها در جراحی‌های بعدی. روش‌ها و مواد مختلفی برای کاهش یا پیشگیری از این چسبندگی‌ها معرفی شده است. یکی از این مواد ژل قابل جذب ضد چسبندگی Oxiplex-AP می‌باشد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر ژل Oxiplex/AP در کاهش چسبندگی‌های ناشی از دسروزه شدن روده ها بعد از عمل در موش‌ها می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت تجـربی ـ مداخله‌ای روی 40 موش آزمایشگاهی انجام شده است. این موش‌ها به 4 دسته 10 تایی بر اساس تصادف تقسیم شدند. در گروه اول در حین لاپاروتومی، از ترمیم ساده با بخیه‌های لامبرت در محل دسروزاسیون روده باریک استفاده کردیم. در گروه دوم علاوه بر ترمیم با بخیه لامبرت از ژل قابل جذب ضد چسبندگی در محل آسیب استفاده کردیم. در گروه سوم دسروزاسیون روده باریک بدون ترمیم و بدون استفاده از ژل در شکم رها شد. در گروه چهارم پس از استفاده از ژل در محل آسیب، روده‌ها وارد شکم شدند. یافته‌ها: در این مطالعه از 40 عدد موش در چهار گروه استفاده شد. میزان جسبندگی‌های داخل صفاقی در هر چهار گروه، دو هفته پس از جراحی اولیه بر اساس معیارهای نیر (Nair) ارزیابی شد. نتایج بدست آمده در هر چهار گروه به این صورت بود که چسبندگی نوع سوم (شدید) در گروه اول بیشترین (10 مورد) و در گروه چهارم کمترین (5 مورد) می‌باشد.این مطالعه نشان داد که بطور کلی اختلاف معنی‌دار آماری براساس درجه چسبندگی بین گروه‌های درمانی وجود دارد (مقدار احتمال = 05/0). این اختلاف بین گروه‌های اول و چهارم بطور معناداری اثبات شد و بین گروه اول و سوم اختلاف، نسبتاً معنادار بود نتیجه‌گیـری: در این مطالعه تأثیر ژل قابل جذب ضد چسبندگی Oxiplex/AP بررسی شد که از لحاظ آماری معنادار شده است. اطلاعات به دست آمده کاهش میزان چسبندگی در گروه چهارم (استفاده از ژل قابل جذب ضد چسبندگی بدون ترمیم با بخیه) را نسبت به بقیه گروه‌ها نشان داده شده است و در گروه سوم (بدون ترمیم با بخیه و بدون استفاده از ژل)، نسبت به گروه اول (ترمیم با بخیه) کاهش میزان چسبندگی را نشان داده است. می‌توان نتیجه گرفت که ژل مورد نظر ممکن است باعث کاهش میزان چسبندگی‌های ناشی از دسروزاسیون روده باریک بعد از جراحی ‌شود و همچنین می‌توان نتیجه گرفت که در نبود این ژل، دسروزاسیون‌های کمتر از یک سوم قطر روده، بهتر است بدون ترمیم در شکم رها شوند و این شیوه نسبت به ترمیم با بخیه‌های لامبرت بدون افزایش شانس پرفوراسیون روده، میزان چسبندگی کمتری را ایجاد می‌کند.

کلیدواژه‌ها


1. Mais V. Peritoneal adhesions after laparoscopic gastrointestinal surgery. World J Gastroenterol. 2014 May 7; 20(17): 4917-25.
2. Nikeghbalian S, Atefi S, Kazemi K, Roshan N, Tanideh N, Jalaeian H. Effect of oral D-penicillamine vs. colchicine on experimentally induced peritoneal adhesions in rats. Fertil Steril. 2007; 88
(4 Suppl): 1187-9.
3. Yuzbasioglu MF, Ezberci F, Imrek E, Bulbuloglu E, Kurutas EB, Imrek S. The effect of intraperitoneal catalase on prevention of peritoneal adhesion formation in rats. J Invest Surg. 2008; 21(2): 65-9.
4. Makarchian HR, Kasraianfard A, Ghaderzadeh P, Javadi SM, Ghorbanpoor M. The effectiveness of heparin, platelet-rich plasma (PRP), and silver nanoparticles on prevention of postoperative peritoneal adhesion formation in rats. Acta Cir Bras. 2017; 32(1): 22-27.
5. Coelho Junior ER, Costa LO, Alencar AV, Barbosa AP, Pinto FC, Aguiar JL. Prevention of peritoneal adhesion using a bacterial cellulose hydrogel, in experimental study. Acta Cir Bras. 2015; 30(3):
194-8.
6. Chen CH, Chen SH, Mao SH, Tsai MJ, Chou PY, Liao CH, et al. Injectable thermosensitive hydrogel containing hyaluronic acid and chitosan as a barrier for prevention of postoperative peritoneal adhesion. Carbohydr Polym. 2017; 173: 721-731.
7. Yetkin G, Uludag M, Citgez B, Karakoc S, Polat N, Kabukcuoglu F. Prevention of peritoneal adhesions by intraperitoneal administration of vitamin E and human amniotic membrane. Int J Surg. 2009; 7(6): 561-5.
8. Li J, Feng X, Shi J, Liu T, Ding J. Porous Polylactide

Film Plus Atorvastatin-Loaded Thermogel as an Efficient Device for Peritoneal Adhesion Prevention. ACS Omega. 2018; 3(3): 2715-2723.
9. Schnüriger B, Barmparas G, Branco BC, Lustenberger T, Inaba K, Demetriades D. Prevention of postoperative peritoneal adhesions: a review of the literature. Am J Surg. 2011; 201(1): 111-21.
10.    Poehnert D, Grethe L, Maegel L, Jonigk D, Lippmann T, Kaltenborn A, et al. Evaluation of the Effectiveness of Peritoneal Adhesion Prevention Devices in a Rat Model. Int J Med Sci. 2016; 13(7): 524-32.
11.    Aysan E, Bektas H, Ersoz F, Sari S, Huq G. Effects of contractubex on the prevention of postoperative peritoneal adhesion. J Surg Res. 2010; 164(2): 193-7.
12.    Song L, Li L, He T, Wang N, Yang S, Yang X, et al. Peritoneal adhesion prevention with a biodegradable and injectable N, O-carboxymethyl chitosan-aldehyde hyaluronic acid hydrogel in a rat repeated-injury model. Sci Rep. 2016; 6: 37600.
13.    Dasiran F, Eryilmaz R, Isik A, Okan I, Somay A, Sahin M. The effect of polyethylene glycol adhesion barrier (Spray Gel) on preventing peritoneal adhesions. Bratisl Lek Listy. 2015; 116(6): 379-82.
14.    Song L, Li L, He T, Wang N, Yang S, Yang X, et al. Peritoneal adhesion prevention with a biodegradable and injectable N, O-carboxymethyl chitosan-aldehyde hyaluronic acid hydrogel in a rat repeated-injury model. Sci Rep. 2016; 6: 37600.
15.    Kawanishi K, Yamato M, Sakiyama R, Okano T, Nitta K. Peritoneal cell sheets composed of mesothelial cells and fibroblasts prevent
intra-abdominal adhesion formation in a rat model. J Tissue Eng Regen Med. 2016; 10(10): 855-866.